Найманбайұлы Ә.

Жаңартылды 06.09.2022 22:24

Найманбайұлы Әсет (1867-1922 жж.) - ақын, әнші, композитор.

Семей облысы (қазіргі Шығыс Қазақстан), Үржар ауданы, Бақты ауылында дүниеге келген. Балалық шақтан ән айтып, өзі де құраған. Халық арасында Әсеттің «Інжу-Маржан», «Мақпал», «Майда қоңыр», «Гаухар қыз», «Әпитөк» т.б. әндері кеңінен танымал. Әсет «Салиха - Самен», «Ағаш ат», «Перизат», «Үш жетім қыз», «Нұғыман - Нағым», «Мәлік - Дарай», «Жәмсап», «Кешубай» қисса-дастандарының авторы. Әншінің музыкалық-ақындық қабілеті Ырысжан, Бақтыбай, Кәрібай, Әріп, Қали, Самет, Қосымбай, Қызыр, Кемпірбай, Малика сынды ақындармен айтысы барысында қалыптасқан. Ең танымал айтыстар - «Әсет пен Ырысжанның айтысы», «Әсет пен Кәрібайдың айтысы». 1910 ж. Әсеттің Л. Хамиди жазып алған әндері жарияланады.    

Кеңес дәуірінде Әсет Найманбайұлының өлеңін алғаш С. Сейфуллин (1925) жариялаған. Әсеттің өмірі мен шығармашылығы жайлы алғашқы мақала 1936 жылы жарық көрген (авторы Б. Ысқақов).

Әсет Найманбайұлы шығармаларының тұңғыш жинағы 1968 жылы шығады (құрастырған Б. Адамбаев). Бұл жинаққа ақынның 34 өлеңі (әнін қоса), 4  айтысы, 4 қисса-дастаны енген. 1988  жылы Б. Нұржекеев құрастырған «Әсет» атты жинағында 29 ән, 71 өлең, 10 айтыс, 8 қисса-дастаны жарияланған.

 

Ә. Найманбайұлының шығармалары

Произведения А. Найманбайулы

 

Кітаптар - Книги

 

Найманбаев, Ә. Шығармалар [Мәтiн: өлеңдер, айтыстар, дастандар / Ә. Найманбаев. - Алматы : Жазушы, 1968.

Найманбаев, Ә. Шығармалар [Мәтiн] : өлеңдер, айтыс-қағыстар мен дастандар / Ә. Найманбаев. - Алматы : Жазушы, 1988. - 304 б.

Найманбайұлы, Ә. Iнжу-маржан [Мәтiн] / Ә. Найманбайұлы. - Алматы:  Өнер, 1992. - 144 б.

Найманбайұлы, Ә. Толық шығармалар жинағы [Мәтiн] : Т.1 / Ә. Найманбайұлы ; Абай атын. Қазақ ұлттық пед. ун-тi ; Жамбылтану және халық ақындары ғылыми-зерттеу ин-ты ; құраст. С. Қожағұл ; жауап. ред. Б. Ыбырайым. - Алматы: Ұлағат, 2012. - 248 б.  

Найманбайұлы, Ә. Толық шығармалар жинағы [Мәтiн] : Т. 2 / Ә. Найманбайұлы ;  Абай атын. Қазақ ұлттық пед. ун-тi ; Жамбылтану және халық ақындары ғылыми-зерттеу ин-ты ; құраст. С. Қожағұл ; жауап. ред. Б. Ыбырайым. - Алматы: Ұлағат, 2012. - 368 б.

Найманбайұлы, Ә. Інжу-маржан [электрондық ресурс] : [Ә.  Найманбайұлының 125 жылдық мерейтойына орай әншінің өмірі, шығармашылығы, өлеңдерінің шығу тарихы сөз болады] / Ә. Найманбайұлы. - Алматы : Өнер, 1992. - 144 б. - М-ВООК "Өлкетану" Түпнұсқа Үржар аудандық кітапханасында.

Найманбайұлы, Ә. Шығармалары [Мәтiн] : өлең-толғаулар, дастан-хикаяттар, айтыстар / Ә. Найманбайұлы.- Астана :  Фолиант, 2013. - 416 б. - (Сарыарқа кiтапханасы).

***

Найманбайулы, А. Лебединая песня[Текст] : стихи /А. Найманбайулы // Аманат.- 2006.- № 6.- С. 62-63.

Найманбайулы, А. Девушка Гаућар;  Қаракөз – черноглазая[Текст] : песни / А. Найманбайулы ; переводВс. Рождественского; сост. Д.Г.Пряхина // Небосвод над моей головой  : фольклор и литературные памятники Казахстана.– М: Худ.лит, 2010.- С. 377-378.

Найманбайулы, А.Лебединая песня[Текст] : песни //  А. Найманбайулы ;перевод Вл.Цыбина ; сост. Д.Г.Пряхина // Небосвод над моей головой: Фольклор и литературные памятники Казахстана.- М.: Худ.лит, 2010.- С.378-380.

 

Ә. Найманбайұлының мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары

Публикации в периодических изданиях и сборниках Ә. Найманбайулы

 

Найманбаев, Ә. Нұғман-Нағым [Мәтін] / Ә. Найманбаев // Абай. - 2002. - №1.- Б. 62 - 66.

Найманбайұлы, Ә. Ақырғы сөз [Мәтiн] : өлең / Ә. Найманбайұлы // Егемен Қазақстан. - 2004. - 20 наурыз . - Б. 3.

Найманбайұлы, Ә. Ақынның соңғы өлеңi [Мәтiн] / Ә. Найманбайұлы ;  жазып алған Р. Қожаұлы // Ақ желкен. - 2006.- N 9. - Б. 28.

Найманбайұлы,  Ә. Атым Әсет арындаған ; Аңшының әнi [Мәтiн] : өлеңдер / Ә. Найманбайұлы // Қазақ әдебиетi. - 2007. - 3 - 9 тамыз. - Б.6.

Найманбайұлы, Ә. Болжаусыз осы екен ғой өлiм деген..; Адамның жасы жөнiнде; Ақырғы сөз [Мәтiн] : өлеңдер / Ә. Найманбайұлы  // Қасым. - 2012.  - № 3. - Б.13 - 18.

 

Ә. Найманбайұлының өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве А. Найманбайулы

 

Дастандар [Мәтін] : октябрь революциясына дейінгі қазақ ақындарының дастандары. - Алматы : Қазмемкөркемәдеббас, 1960. - 322 б.

Майчекин, М. Портреттер[Мәтін]/ М.Майчекин - Алматы : Жазушы, 1969. - 112 б.

Жұбанов, А. Замана бұлбұлдары [Мәтін] : / А. Жұбанов - Алматы : Дайк-Пресс, 2001. - 440 б. - Әсет:  б. 266-278.

Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - Әсет Найманбайұлы : б. 66-68.

Қазақстан композиторлары [Мәтін] = Композиторы Казахстана : анықтамалық / ред. А. Қоныс. - Алматы : Sansam, 2011. - 216 б. - Әсет Найманбайұлы: б. 50-51.

Тілешов, Е. Алаш қозғалысы [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Е. Тілешов, Д. Қамзабекұлы. - Алматы : Сардар, 2014. - 528 б. – Әсет Найманбайұлы: б. 97.Шығыс Қазақстан Облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. – Әсет Найманбайұлы : б. 223-224.

 

1980  - 1998

 

Түгелбаев, А. Тереңге тамыр тартқан [Мәтін] : Әсеттің аударма өлеңдері / А.Түгелбаев // Білім және еңбек. - 1987. - № 7. - 47 б.

Адамбаев, Б. Алтын сандық  [Мәтін] : әдеби мақалалар / Б. Адамбаев. - Алматы : Жазушы, 1989. - 200 б.

Керейқұлов, Қ. Шабытты шақ [Мәтін] / Қ. Керейқұлов // Лениншіл жас. - 1989. - 31 наурыз.- Б. 2.

Болғанбаев, Ә. Алашқа аты шыққан Әсет ақын [Мәтін] / Ә. Болғанбаев // Халық Кеңесі. - 1991. - 2 қараша. - Б. 3.

Бекбосынов, О. Әсет ақын қайда туған [Мәтін] / О. Бекбосынов // Халық Кеңесі. - 1992. - 2 қараша. - Б. 2.

Құдайбергенов, Т. Ақынды еске алғанда [Мәтін] : Әсет ақынның 125 жыл толуына орай / Т. Құдайбергенов // Семей таңы. - 1992. - 4 шілде. - Б. 4. 

Мамырбаев, Ш. Ақын арманы [Мәтін] / Ш.Мамырбаев // Семей таңы. - 1992. - 1 ақпан. - Б. 2. 

Абайдың ақын шәкірттері [Мәтін]. 3-ші кітап / алғы сөзін жазып, баспаға әзірлеген Қ. Мұхамедханұлы. - Алматы : Дәуір, 1995. - 224 б.  

Толыбаев, Қ. Әсет [Мәтін] : [Ә.Найманбайұлы туралы] / Қ. Толыбаев. - Алматы : Өнер, 1995. - 400 б.

Жақыпов, А. Адамның бұлбұлы [Мәтін] : [ақын Әсет Найманбайұлының туғанына 130 жыл] / А. Жақыпов  // Егемен Қазақстан. - 1997. - 6 ақпан.- Б. 4.

Айтова, Ж.  Әсет және қазақ фольклоры  [Мәтін] : [Ә.Найманбайұлы туралы] / Ж. Айтова // Семей университетінің хабаршысы. - 1998. - №2.- Б.149-154.

Әсеттің жария болмаған өлеңдері [Мәтін]  // Дидар. - 1998. - 17 қараша.- Б. 2.

Бекбосын, О. Мұражайдан еседі Әсет әні [Мәтін] : [Мақаншы ауылындағы Ә. Найманбайұлының мұражайы туралы] / О. Бекбосын // Дидар. - 1998. - 28 мамыр. - Б. 3.

 

2000 - ...

 

Қожағұлов, С. Әсеттің "француз қиссасы" [Мәтін] : [Ә.Найманбайұлының "Француз қиссасының" шығу тарихынан] / С. Қожағұлов // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2000. - №2.- Б. 36-38.

Мәсімхан, Д. Сарап [Мәтін]: әдеби-зерттеу мақалаларының жинағы / Д. Мәсімхан - Астана : Елорда, 2001. - 240 б.

Толыбаев, Қ. Ән салсаң Әсеттей сал әсемдетіп... [Мәтін] / Қ. Толыбаев // Қазақстан-Заман. - 2002. - 7 маусым.- Б.12.

Нұржекеұлы,  Б. Өнер құдіреті  [Мәтін] / Б. Нұржекеұлы - Алматы : Білім, 2003. - 100 б. - (Уақыт және қаламгер).

Мұхамадиұлы, М. Ақынннан қалған асыл сөз [Мәтін] / М. Мұхамадиұлы // Семей таңы. - 2004. -  29 қазан. - Б.14. 

Қазақ халқының дәстүрлі музыкасы [Мәтін]   / Т. Жұмалиева, Д. Ахметбекова. - Алматы, 2005. - 557 б.

Чугаева Н. Найманбайұлының "Салиха-Сәмен" поэмасындағы романтизм [Текст] : сборник докладов международной студенческой научно-практической конференции / Н.Чугаева // Студент и лидерство: программа профессионального роста и карьеры (18-19 мая 2007г.). - Усть-Каменогорск, 2007. - С. 7.

Бақтыбаев, С. "Әсеттей сал ән салсаң..." атты дәстүрлі әншілер байқауына [Мәтін] / С. Бақтыбаев // Мәдениет жаршысы  / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2009. - № 11.- Б. 4-5.

Ердембеков, Б.  Әсет ақын мұрасы хақында [Мәтін] / Б. Ердембеков // Семей таңы. - 2009. - 15 қаңтар.- Б. 3.

Нұғман, Ә. Қазақтың әншілік дәстүрі [Мәтін] / Ә. Нұғман. - Алматы : Арыс, 2009. - 235 б.

Кенжебайұлы, Б. Бес томдық шығармалар жинағы [Мәтін] / Б. Кенжебайұлы Т. 1 : Түрік қағанатынан бүгінгі күнге дейін.. - Алматы : Асем-систем, 2010. - 344 б.

Білгенге маржан [Мәтін] : қанатты сөздер мен мақал-мәтелдер / құраст. А. Қ. Керімтаев. - Алматы : Көркем баспасы, 2010. - 416 б.

Разуев, Ә.  Ақын  Әсеттің бойтұмары [Мәтін] / Ә. Разуев // Ертіс өңірі. - 2010. - 8 қыркүйек. - Б.12.

Разуев, Ә. Әсет  Найманбайұлының мұражайы [Мәтін] / Ә. Разуев // Уақыт тынысы. - 2010. - 15 мамыр. - Б. 5.

Еділбаева,  Г.  Ә.Найманбайұлының қисса - дастандары [Мәтін] / Г.Еділбаева // Вестник Казахстанско-Американского Свободного Университета. - 2006. - №2. - Б. 146-150.

Маман,  Ж. Әсеттің ақырғы әні [Мәтін] : музыкалы хикаят / Ж. Маман // Таң-Шолпан. - 2012. - № 1. -  Б. 88 - 119.

Разуев, Ә. Бір сапардың ізімен [Мәтін] : ақын Ә. Найманбайұлының туғанына 145 жыл / Ә. Разуев // Уақыт тынысы - Пульс времени. - 2012. - 27 қыркүйек.- Б. 3.

Қазақтың 100 поэмасы [Мәтін]. Т. 1. - Алматы : Жазушы, 2013. - 376 б.

Дәулетхан, Ә. Әсет Найманбай мен Шылбы-Әлім Ахұн Көбекұлының жазысқан өлең хаттары жөнінде [Мәтін] / Ә. Дәулетхан // Дәстүр. - 2014. - №6. - Б. 52-57.

***

Поэты пяти веков : Казахская поэзия XV-начала XX веков. - Алматы : Жазушы, 1993. - 334 с.

Жубанов, А. Соловьи столетий : Очерки о народных композиторах и певцах / А. Жубанов - Алматы : Дайк-Пресс, 2002. - 456 с. - Асет:  с. 278-291.

Гайнуллина, Ф.А. Литература Семипалатинского Прииртышья [Текст]  / Ф.А. Гайнуллина // Семипалатинск, 2002. - 132 с.

Литература Казахстана [Текст]: энциклопедический справочник. -  Алматы: Аруна, 2010. -Асет Найманбаев:  с. 71.

 

2000 - ...

 

Шака, А. Акын-импровизатор, поэт, композитор [Текст] : [к 135-летию великого казахского акына А. Найманбаева] / А.Шака // Рудный Алтай. - 2002. - 6 авг. -  С. 4.

Баймагамбетова, Л. Асет Найманбаев  [Текст]: талантливый ученик Абая / Л.Баймагамбетова // Семипалатинские вести. - 2007. -  1 нояб. -  С. 3.

Шака, А. Алаколь внимает Асету [Текст] / А.Шака // Рудный Алтай. - 2007. -  7 авг. -  С. 10.

Музей певца и композитора [Текст] : со дня открытия в с. Маканчи музея А.Найманбаева исполнилось 20 лет // Рудный Алтай. - 2010. - 19 окт. -  С. 3.

Биданова, А. Наследники легендарного импровизатора [Текст] / А.Биданова // Казахстанская правда. - 2012. - 16 ноября. -  С. 31.

Левина, Ф.  Великому композитору посвящается [Текст] / Ф. Левина // Вести Семей. - 2012. - 13 нояб. -  С. 2.

Шакабаев, Р.  Песни как жемчуг [Текст] / Р. Шакабаев  // Наше дело. - 2012. - 15 нояб. -  С. 10.

Ибраева, У.Поэтическое окружение Абая [Текст] / У.Ибраева // Вести Семей. - 2016. - 9 февраля. -  С. 4.

 

Интернет-сілтемелер

Интернет-ссылки

 

Әсет Найманбайұлы [Электрондық ресурс] : [өмірбаян] // Уикипедия – ашық энциклопедиясы : сайт. – Пайдалану орны : https://kk.wikipedia.org/wiki/Әсет_Найманбайұлы (23.02.2017)

 

Әсет Найманбаевтың өмірі мен шығармашылығы [Электрондық ресурс] : [өмірбаян] // massaget.kz – Жастар порталы : сайт. – Пайдалану орны : https://massaget.kz/okushyilarga/uy_tapsyirmasyi/26037/ (23.02.2017)

 

Әсет Найманбаев өлеңдері [Электрондық ресурс] : [өлеңдер] // bilim-all.kz_Білім алл - ақпараттық агентігі : сайт. – Пайдалану орны : http://bilim-all.kz/tag/olen?tag=Әсет%20Найманбаев%20өлеңдері (23.02.2017)

 

Әсет Найманбаев өмірбаяны, шығармашылығы [Электрондық ресурс] : [өмірбаян] // Сұрақ – Жауап сайты : сайт. – Пайдалану орны : https://surak.szh.kz/574707/әсет-найманбаев-өмірбаяны-шығармашылығы (23.02.2017)

 

Едилбаева, Г. Б. Ә. Найманбайұлының қисса – дастандары [Электрондық ресурс] / Г. Б. Едилбаева // Вестник КАСУ : сайт. – Пайдалану орны : http://www.vestnik-kafu.info/journal/6/221/ (23.02.2017)

 

ӘСЕТ НАЙМАНБАЙҰЛЫ (1867-1923) [Электрондық ресурс] : [өмірбаян] // Uniface қазақстандық ашық база қоры : сайт. - Пайдалану орны : http://www.uniface.kz/index.php?post=article&section=1&id=407 (23.02.2017)

 

АСЕТ НАЙМАНБАЙУЛЫ [Электронный ресурс] : [биография] // Историко-краеведческий сайт Шуак : сайт. – Режим доступа : http://shuak.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=100&catid=52&Itemid=136&lang=ru (23.02.2017)

 

Асет Найманбайулы [Электронный ресурс] : [биография] // Википедия – открытая энциклопедия : сайт. – Режим доступа : https://ru.wikipedia.org/wiki/Асет_Найманбайулы(23.02.2017)

АСЕТ НАЙМАНБАЙУЛЫ [Электронный ресурс] : [биография] // kazinform.kz – Международное информационное агенство : сайт. – Режим доступа : http://www.inform.kz/ru/aset-naymanbayuly_a2205654 (23.02.2017)

Найманбайулы Асет (1867-1922) [Электронный ресурс] : [биография] // Централизованная библиотечная система города Семей : сайт. – Режим доступа : http://www.cbssemey.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=547&lang=ru (23.02.2017)

 

Кожагулов, С. К. Литературное наследие А. Найманбайулы (проблемы жанра, художественной структуры, текстологии) [Электронный ресурс] : [реферат] / С. К. Кожагулов // Национальный научный портал республики Казахстан : диссертации : сайт. – Режим доступа : http://www.nauka.kz/page.php/upload/images/upload/files/prezentation_16092016_3.pptx?page_id=107&lang=1&month_to=12&year_to=2016&page=579 (23.02.2017)

Немцев М. С.

Жаңартылды 16.06.2025 16:47

Немцев Михаил Сергеевич (1956 ж. - 2019 ж.) - ақын, аудармашы, публицист, қоғам қайраткері, Қазақстан мен Ресей Жазушылар одағының мүшесі.

Шығыс Қазақстан облысы, Лениногорскі қаласында (қазіргі Риддер қ.) дүниеге келген. Ю. А. Гагарин атындағы мектеп-интернатта тәрбиеленеді. М.  Горький атындағы Мәскеу әдеби институтында тау-кен-металлургиялық техникумын, поэзия бөлімін аяқтайды. М. Немцев Қарулы Күштер қатарында әскери тілші қызметін атқарған.

Жиырма бес жылдан астам уақыт полиметалл комбинаты цехында, соның ішінде, он жылдай жерасты тау-кен өндірісінде жұмыс істейді.

Сайлау басшылығы лауазымдарына тағайындалып, ЛГОК «Қазмырыш»  ЖШС санаторий-профилакторийінде директор қызметін атқарған. Бүгінгі күні «Қазмырыш» ЖШС мұражайының Риддер филиалында меңгеруші, «Кенді Алтай жазушылары» қалалық әдеби бірлестігіне жетекшілік етеді. Өлеңді балалық шақтан жазады. Өскемен, Алматы, Санкт-Петербургте жарық көрген кітаптар мен жыр жинақтарының, қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде шыққан «Голоса и краски Беловодья», «Кольцо Надежды, Веры и Любви» т.б. поэтикалық альбомдардың авторы.      

М. Немцев - көрнекті туған өлке тарихын зерттеуші, «Филипп Риддер и его время», «Риддерская концессия Лесли Уркварта», «Видописец Риддера» кітаптарының авторы; «Под вершинами Трех Братьев» (2012) очерктер кітабы авторларының бірі; «Абай күні» Халықаралық поэзия фестиваліне қатысушы (2000, 2001). Оның өлеңдерінекомпозитор Ю. Мальцев «За тамбуром последнего вагона» әндер циклін жазған.

«Свободной музы приношенье» өлеңдер сайысының «Лучший перевод стихотворений А.  С.  Пушкина и Абая Кунанбаева «Перевожу поэта» номинациясының (2006); ШҚО әкімінің «Облыс әдебиетін дамытуға қосқан үлесі үшін» сыйлығының (2007); «Алтын қалам – 2010» VII Мәскеу халықаралық поэзия сайысының лауреаты. А. П. Чехов атындағы, Мәскеу жазба ұйымының 55 жылдығы және ВЛКСМ-ның 90 жылдығы медальдарымен марапатталған. Петровскі ғылым және өнер академиясының академигі (Санкт-Петербург қ.). Риддер қаласының Құрметті азаматы.

2019 жылы 8 қазанда дүниеден өтті. 

М. С. Немцев шығармалары
Произведения Немцева М. С.
Кітаптар - Книги

Немцев, М. С. Родство: стихотворения /М. С. Немцев. - СПб.:ЛИОРЕДАКТОР, 1995. - 48 с.
Немцев, М. С.Голоса Беловодья: стихотворения /М. С. Немцев. - СПб.: ЛИО РЕДАКТОР, 1996. – 22с.
Немцев, М. С. «А все остальное слова!»: стихотворений / М.С. Немцев. - Алматы: Ана тiлi, 1998. - 96 с.
Немцев, М. С. «Так живу»: лирика /М.С. Немцев. - СПб.: ЛИО РЕДАКТОР, 1998. - 45с.
Немцев, М. С. Одной из множества дорог : стихотворения / М. С. Немцев. - Алматы : МРК, 2001. - 242 с.
Немцев, М. С. Балмочных Валентин Алексеевич / М. С. Немцев // "Лениногорск литературный". - Лениногорск : Полиграф-Сервис, 2002. - С. 32.
Немцев, М. С. "Лениногорск литературный" : биографический справочник / М. С. Немцев. - Лениногорск : Полиграф-Сервис, 2002. - 167 с.
Немцев, М. С. Романов Александр Викторович / М. С. Немцев // "Лениногорск литературный". - Лениногорск : Полиграф-Сервис, 2002. - С. 85.
Немцев, М. С. Филипп Риддер и его время : жизнеописание с историческими отступлениями / М. С. Немцев. - Риддер : Терра, 2006. - 166 с.
Немцев, М. С. Риддерская концессия Лесли Уркварта / М. С. Немцев. - Риддер : Терра, 2008. - 170 с.
Немцев, М. С. Бергальский лад: старые и новые байки риддерских бергалов / М. С.Немцев. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2010. - 230 с.
Немцев, М. С. Матренин Соколок: сборник стихотворений / М. С. Немцев ; худож. Ю. А. Калачев. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2010. - 76 с.
Немцев, М. С. Литературный Риддер: биографический справочник / М. С.Немцев. - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - 245 с.
Немцев, М. С. В Быструшинской долине: книга очерков / М. С. Немцев. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2014. - 446 с.
Немцев, М. С. Летопись Бергальской стороны : из событий Риддерской истории / М. С. Немцев. - Усть-Каменогорск : Восток-Печать, 2015. - 398 с.
Немцев, М. С. Частица сердца моего : книга стихотворений. Т. 21. - Усть-Каменогорск: ВКПК Арго, 2023. - 396 с.
Немцев, М. С. Загадочное Беловодье : сборник / М. Немцев. - Усть-Каменогорск: ВКПК АРГО, 2019. - 152 с.

М. С. Немцевтың қатысуымен шыққан басылымдар
Издания, вышедшие при участии Немцева М. С.

Мой Риддер, мой Лениногорск : антология стихотворений и песен о Лениногорске (Риддере), созданных в период с конца XIX в. до начала XXI в. / сост., ред., вступ. ст. М. С. Немцева. - Алматы: Полиграф-Сервис, 2001. - 284 с.
Звено Алтая : литературно-художественный альманах. - Усть-Каменогорск: Медиа-Альянс, 2008. - 222 с.
Звено Алтая : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова. - Усть-Каменогорск: Либриус, 2011. - 472 с.
Давным-давно : Легенды и сказы Риддерского края / Риддерская городская писательская организация "Писатели Рудного Алтая". - Усть-Каменогорск: "Восток-Печать", 2018. - 60 с.
Первушин, К. Река сомнений : электронный ресурс / К. Первушин. - Лениногорск: ТОО "Полиграф-Сервис", 2019. - 111 с.

М. С. Немцевтің мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации М. С. Немцева в периодических изданиях и сборниках
1987-1999

Немцев, М. С. Кому быть лидером / М. С. Немцев // Лениногорская правда. - 1987 - 16 июня. - С. 2.
Немцев, М. С. Снегопад; Признание; Одиночество : стихи / М. С. Немцев // Лениногорская правда. - 1995. - 28 января. - С. 2.
Немцев, М. С. Кольцо надежды : венок сонетов / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 1995. - 21,25 марта.
Немцев, М. С. Хотите верьте, хотите нет / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 1991. - 21 августа. - С. 3.
Немцев, М. С. "Для меня высокая награда..." : стихи / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 1995. - 1 июня. - С. 4.
Немцев, М. С. Баллада об Андреевском карьере : И.В.Журбе : стихи / М. С. Немцев // Лениногорская правда. - 1995. - 22 ноября. - С. 2.
Немцев, М. С. Начало дня : стихи / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 1996. - 30 июля. - С. 3.
Немцев, М. С. Тихое счастье: стихи / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 1996. - 16 мая. - С.3.
Немцев, М. С. Голоса Беловодья : Алтайский месяцеслов: стихи / М. С. Немцев // Лениногорская правда. - 1996. - 13 ноября. - С. 2.

2000 – ...

Немцев, М. С. Поцелуй: стихотворение / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 2000. - 17 февраля. - С. 4.
Немцев, М. С. У вагонного окна; Горнякам; Предзимье и др. : [стихи] / М. С. Немцев // Простор. - 2000. - №10. - С. 11-15.
Немцев, М. С. Открытие таланта: [в Лениногорске состоялся авторский вечер поэта-музыканта и исполнителя Виктора Шатова, который завершился презентацией первого авторского магнитоальбома "Все возвратится на круги своя"] / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 2001. - 7 июля. - С. 8.
Немцев, М. С. Исход : стихи / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 2004. - 17 февраля. - С. 4.
Немцев, М. С. По следу магистра / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 2005. -22 января. - С. 8.
Немцев, М. С. В тени Мальтийского креста / М. С. Немцев // Вестник Казцинка. - 2005. - 13, 20, 27 мая. - С. 6.
Немцев, М. С. Яркий след в жизни / М. С. Немцев // Вестник Казцинка. - 2005. - 14 окт. - С. 6
Немцев, М. С. Приискатель Риддер / М. С. Немцев // Простор. - 2005. - №11. - С. 139-155.
Немцев, М. С. Так-то вот! : Бергальские байки / М. С. Немцев // Простор һttp://prostor.samal.kz. - 2006. - №6. - С. 55-64.
Немцев, М. С. Михаил Из Абая : перевод 14 марта 2006 года / М. М. С. Немцев // Нива . - 2006. - №8.
Немцев, М. С. Бергальские байки / М. С. Немцев // Семь дней. - 2006. - 20, 27 окт. - С. 8.
Немцев, М. С. Климент Первушин / М. С. Немцев // Ақ Ертіс=Иртыш. - 2007. - №5. - С. 62.
Немцев, М. С. Мой Риддер, мой Лениногорск : стихотворение / М. С. Немцев // Звено Алтая: история и современность: к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения. - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - С. 293-298.
Немцев, М. С. Солдатская работа разведчика из Риддера : [об участнике войны Б. Рахимканове, земляке риддерчан] / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 2012. - 4 февраля. - С. 5.
Немцев, М. С. На передней линии тыла: [о ветеране труда из г. Риддер Е. Алпысбаевой (Егизбаевой)] / М. С. Немцев // Рудный Алтай. - 2013. - 2 августа. - С. 21.
Немцев, М. С. Именем народа! / М. С. Немцев // Горно-металлургическая промышленность. - 2015. - №4. - С. 64-69.
Немцев, М. С. Женская улыбка в забое / М. С. Немцев // Горно-металлургическая промышленность. - 2015. - № 9. - С. 51-53.
Немцев, М. С. Свинцовый характер / М. С. Немцев // 7 дней. - 2015. - 28 мая. - С. 5.
Немцев М. С. Жизнь как век : [о Почетной гражданке города, ветеране обогатительного труда Е.В. Егизбаевой] : линия судьбы / М. С. Немцев // Лениногорская правда . - 2017. - 27 января. - С. 7.
Немцев М. С. Жизнь с заглавной буквы : [о почетной гражданке Риддера Е. Егизбаевой] / М. С. Немцев // Вестник компании. - 2017. - 3 февраля. - С. 17.
Немцев, М. С. Жизнь с главной буквы / М. С. Немцев // 7 дней. - 2017. - 9 февраля. - №6. - С. 5
Немцев М. С. Бежит по городу река : [из истории реки Хариузовка] / М. С. Немцев // Лениногорская правда . - 2017. - 17 марта. - С. 5.
Немцев М. С. Несу без ропота и стонов горькие тюки своей судьбы: [Климу Первушину - 70 лет]: Любимец муз / М. С. Немцев // Лениногорская правда . - 2017. - 17 марта. - С. 4.
Немцев, М. С. Жизнь как век : [о Почетной гражданке города, ветеране обогатительного труда Е.В. Егизбаевой]: Линия судьбы / М. С. Немцев // Лениногорская правда . - 2017. - 27 января. - С. 7.
Немцев, М. С. Ангел - хранитель в белом халате. : [о М. Я. Силантьевой, бывшей патронажной медицинской сестре КВД] : Линия судьбы / М. С. Немцев // Лениног. правда. - 2017. - 22 декабря. - С. 7.
Немцев, М. С. Горняцкий сказитель : [о призере республиканских и союзных первенств по штанге, стихотворце, шахтере В.В. Куреленок] : Литературные вести / М. С. Немцев // Вестник компании. - 2018. - 19 января. - С. 18 - 19.

М. С.Немцевтің өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве Немцева М. С.

Шығыс Қазақстан облысы : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Немцев Михаил Сергеевич: б. 568.
Қаңтарбаев, Ә. Қыл қалам және ақын құдіреті : [М. С. Немцевтің "Ақсудың әуендері мен нақыштары " атты кітабына пікір] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. - 2000. – 16 қыркүйек.

***

Мақалалар - Статьи

1990 - 1999

Воронова, В. "...Но трудно жить в предчувствии стихов" : о новом сборнике М. С. Немцева "Родство" / В.Воронова // Рудный Алтай. - 1995. - 21 декабря. - С. 4.
Воронова, В. Кольцо Надежды, Веры и Любви /В.Воронова // Рудный Алтай. – 1995. - 21 марта. - С.2.
Катаев, Ю. Звездное мгновение : М. С. Немцев издал свою первую книгу стихов / Ю.Катаев // Лениногорская правда. - 1995. - 22 ноября. - С.2.
От Лениногорска до Санкт-Петербурга: [поэт М. С. Немцев готовит к изданию сборник стихов] // Рудный Алтай. - 1996. - 9 ноября. - С. 4.
Тарлыкова, О. "Трудно домолчаться до стихов..." : [о творчестве поэта М.С.Немцева] / О. Тарлыкова // Рудный Алтай. - 1998. - 24 декабря. - С. 3.
Анатольева, В. "За тамбуром последнего вагона..." : [вышел первый магнитоальбом лениногорских авторов Ю.Мальцева и М. С. Немцева] / В.Анатольева // Рудный Алтай. - 1999. - 20 июля. - С.2.
Поломошнова , Л. А у нас березы истекают соком : о поэте,земляке лениногорцев М. С. Немцеве / Л.Поломошнова // Рудный Алтай. - 1999. - 29 апреля. - С. 3.
Поломошнова, Л. Михаил Немцев - в гостях у "Литеры" : [о творчестве поэта М. С. Немцева] / Л.Поломошнова // Рудный Алтай. - 1999. - 4 ноября. - С.4.

2000 – 2007

Корчина, Л. "Так и живу, не зная промедленья" : [о творчестве М. С. Немцева] / Л.Корчина // Рудный Алтай. - 2000. - 17 февраля. - С. 4.
Поломошнова, Л. Единство кисти и пера : в Лениногорске состоялась презентация нового альбома восточноказахстанского поэта, члена Союза писателей России Михаила Немцова / Л. Поломошнова // Лениногорская правда. - 2000. - 3августа. - С. 2.
Первушин, К. Пока владею я стихом певучим... : [к выходу в свет книги Михаила Немцева "Одной из множества дорог"] / К.Первушин // Лениногорская правда. - 2001. - 15 июня. - С. 6
Михеева , Н. Титул барона и орден в придачу / Н.Михеева // Рудный Алтай. - 2004. - 30 октября. - С. 8. - М. С. Немцев (о нем).
Поломошнова, Л. Поэт-исследователь / Л.Поломошнова // Рудный Алтай. - 2004. - 17 февраля. - С. 4. - М. С. Немцев (о нем).
Ситникова, Л. В царстве клио / Л.Ситникова // Семь дней. - 2004. - 20 февраля. - С. 6. - М. С. Немцев (о нем).
Поминова, Е.И. О творческом пути Михаила Немцева / Е.И.Поминова // Литература Восточного Казахстана. История и современность. - Усть-Каменогорск, 2005. - С. 130-143.
Анин, П. Талант под стать Алтайским горам / П.Анин // Рудный Алтай. - 2006. - 10 июня. - С. 8. - М. С. Немцев (о нем).
Безрукова, Н. Певец Беловодья / Н.Безрукова // Семь дней. - 2006. - 9 июня. - С. 6. - М. С. Немцев (о нем).
Егоров, А. Звездный час поэтов / А.Егоров // Рудный Алтай. - 2006. - 15 июля. - С. 8. - М. С. Немцев (о нем).
Толысбаева, Ж. Ж. Венок сонетов в пространстве жанрового эксперимента современной казахстанской поэзии / Ж. Ж. Толысбаева // Евразия. - 2006. - №2. - С. 55-63. - М. С. Немцев (о нем).
Андриянова, З. С. Риддер литературный / З. С. Андриянова // Кітапхана әлемі=Мир библиотеки. - 2007. - №1. - С. 23-24. - М. С. Немцев (о нем).
Кратенко, А. Филипп Риддер и Михаил Немцев: знакомство через 220 лет.../ А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2007. - 28 апреля. - С. 12.

2011 - …

Маципуло, А. Певец Беловодья : писателю и краеведу из Риддера М. Немцову - 55 лет / А. Маципуло // Устинка плюс. - 2011. - 26 мая. - С. 11.
Смирнова, З. И. Пора юбилеев : [о творческом вечере, посвященном М. С. Немцеву] / З. И. Смирнова // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2011. - № 5. - С. 31-32.
Троценко, Л. Российский видописец Риддера : [о новой книге "Видописец Риддера" М. С. Немцева, в т. ч. о посещении г. Риддера императором Александром I] / Л. Троценко // Рудный Алтай. - 2011. - 25 октября. - С. 5.
Вологодская, Г. Мастер рудного пейзажа : [о художнике В. Петрове – по крупицам собрал восточно-казахстанский писатель-краевед Михаил Немцев] / Г. Вологодская // Рудный Алтай. - 2014. - 25 марта. - С. 4.
Кулев, И. Они воспевают край родной : [о поэтах и прозаиках г. Риддер] / И. Кулев // Рудный Алтай. - 2015. - 28 августа. - С. 12. - М. С. Немцев (о нем).
Гаврилова, А. Счастлив на своем месте [Электронный ресурс] : [о новой книге М. С. Немцева "Летопись Бергальской стороны"] / А. Гаврилова // Рудный Алтай. - 2016. - 11 февраля. - С. 18
Шашкова, Л. С любовью к Рудному Алтаю / Л. Шашкова // Казахстанская правда. - 2016. - 18 июня. - С. 10.

Родная сердцу благодать : Поэты Риддера [Михаил Немцев М. и др.] // Простор. - 2018. - №11.- С.60-63.
Кравченко, Т. Человек с большой буквы : В Усть-Каменогорске прошел памятный вечер "Человек с большой буквы ", посвященный риддерскому поэту и писателю Михаилу Немцеву. / Т. Кравченко // Рудный Алтай. - 2019. - 26 ноября.- С.4.

Интернет-сілтемелер
Интернет-ссылки

Немцев Михаил Сергеевич [Электронный ресурс] // Государственный архив Восточно-Казахстанской области и его филиалы : сайт. – Режим доступа : http://e-arhiv.vko.gov.kz/ru/Page/Index/1758/ridder (30.12.2024)

 

 

Недобиткова-Бельская М. К.

Жаңартылды 11.11.2024 10:28

Недобиткова-Бельская Мария Карповна (1925) - жазушы, Ұлы Отан соғысына қатысушы.

1925 жылы 7 сәуірде Алтай өлкесінің Покровка ауылында, қарапайым шаруа отбасында дүниеге келген. Орта мектепті Риддер қаласында бітірген. Балалық шағы аштық пен қиыншылыққа толы болған. Сондықтан көп жұмыс істеген.

Соғыс жылдарында Мария эвакуацияланған Лениногорск (қазіргі Риддер) қаласындағы Люберцы электротехника зауытына жұмысқа орналасады. 1944 жылдың көктемінде Мария Карповна Люберцы зауытымен бірге Мәскеуге барады. Зауыттағы тәртіп қатаң болды. Қыздар асханада үш ауысымда жұмыс істеді. Бала кезінен ол ән айтуды ұнататын және таза, жақсы дауысқа ие болды, соның арқасында ол тыңдаудан сәтті өтіп, Пятницкий атындағы мемлекеттік орыс халық хорына қабылданды. Мария Карповна екі рет майданға аттанады. 1944 жылдың қыркүйегінде Мария Екінші Балтық майданының 33-ші батальонында азаматтық борышын өтей бастады. Латвияны азат ету үшін шайқастар болды. Олардың батальоны елді мекендерді азат ету үшін алдыңғы майдан шебінде болды.

Соғыс аяқталғаннан кейін Мария Карповна Қиыр Шығысқа аттанып, Горький атындағы облыстық драма театрының театр бөліміне оқуға түседі. Бөлім жабылған кезде Мария Мәскеудегі Пятницкий атындағы хорға оралуды ұйғарды. Бірақ ол жерде де ұзақ тұрақтамай, үйіне Риддерге оралды.

Өмірдің түрлі құлдырауынан кейін Мария Карповна Өскемен қаласына қоныс аударып, Қорғасын-мырыш комбинатының (қазіргі ҚАЗЦИНК) орталық химиялық зертханасына жұмысқа орналасты.

Мария Карповна жазушылық жолын зейнеткерлікке шыққан кезде бастады. Оның алғашқы жарияланған шығармасы «Аринаның балалары» повесі болды. Одан кейін «Соңғы аңшылық», «Дуэль», «Қасқыр» және т.б. хикаялар сериясы жалғасты. Содан кейін көптен күткен қатты мұқабалы «Мен өмір сүремін және есімде» кітабы жарық көрді, оған бұрыннан белгілі әңгімелер мен романдары жинақталды.

Мария Карповна Недобиткова-Бельская ІІ дәрежелі Отан соғысы ордені мен мерейтой медальдарымен марапатталған.

 

                            

Нестеров А. В.

Жаңартылды 26.02.2024 17:46

Нестеров Алексей Васильевич (1951-1997) - журналист, ақын, прозашы, Қазақстан Республикасы журналистер одағының мүшесі.

1951 жылы дүниеге келген. Мамандығы дәрігер. Журналистік оның екінші мамандығына айналды. А. В. Нестеровтың суреттері мен өлеңдері Шығыс Қазақстан облысы Семей қаласында шығатын «Иртыш», «Голос народа», «Спектр», «Слово», «Новое слово» тәрізді газеттерге жарияланды. Республикалық «Шмель», «Караван» басылымдарында жарияланған әзіл-сықақ әңгімелердің авторы. Кейін осы шығармаларын жинақтап «Скоморох из Семея» атты жинағын шығарды.

1997 жылы қайтыс болды.

 

А. В. Нестеров шығармалары

Произведения Нестерова А. В.

 Кітаптар - Книги

Памяти Алексея Нестерова [Текст] // Голос народа. - 2002. - 18 янв.- С.11.

Писатели Семипалатинского региона [Текст] // Семипалатинск, 2006. - Алексей Нестеров: с. 55.