Чжан Е. Е.

Жаңартылды 28.12.2016 16:40

Чжан Елена Евгеньевна(1967 ж.) - педагог-ағартушы, көптілді білім беру саласының маманы, синхронды аудармашы, педагогика ғылымдарының кандидаты, С.Аманжолов атын. ШҚМУ профессоры.

ШҚО, Семей қаласында дүниеге келген. Өскемен педагогикалық институтының шет тілдері факультетін аяқтаған соң, неміс тілі мұғалімі болып қызмет атқарады; 1993 жылдан - С. Аманжолов атын. ШҚМУ-да оқытушыдан профессорға дейін қызмет атқарған. Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінде кандидаттық диссертациясын қорғаған. Әр жылдары ШҚМУ және ШҚ Аймақтық университеттерде тіл кафедраларына басшылық еткен.    

Ғылыми бағыты: кәсіби білім беру теориясы мен әдістемесі, шет тілдерін оқыту әдістемесі. 60-тан астам ғылыми-әдістемелік еңбектің, соның ішінде монография, оқу құралдары, республикалық, халықаралық ғылыми басылым беттеріндегі жарияланымдардың авторы; мемлекеттік авторлық құқық тіркелімі туралы куәлігі бар.

Іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулер бойынша республикалық жобалардың жетекшісі әрі орындаушысы. Соның ішінде, «Мультимедиа арқылы ІТ-мамандық студенттерінің үштілділік құзіреттілігін қалыптастыру» гранттық жобасы. Педагогикалық зерттеулер академиясында тағылымдамадан өткен соң (Франция, 2012 ж.), келесі авторлық курстарға жетекшілік еткен: «Жазғы Жастар Көшбасшылық мектебі» бағдарламасы аясында ШҚО ағылшын тілі мұғалімдеріне арналған курс; үштілді студенттерді кәсіби ағылшын тіліне үйретуге арналған «English for IT-specialists» мультимедиялық кешені. Е. Чжанның жетекшілігімен 1Ph.D докторы, 20 магистр даярланған. Сондай-ақ, халықаралық, республикалық, өңірлік олимпиадалардың жеңімпаздары, «Кедергісіз ағылшын» сайысының жеңімпаз оқушыларына да тікелей жетекшілік еткен.

Е.Е. Чжан – ғылыми, қоғамдық-саяси үштілділік бағытының синхронды аудармашысы, Қазақстанның мемлекеттік аттестациялық комиссиясы жұмысына қатысқан. «Мир Большого Алтая» халықаралық ғылыми журналының Редакциялық кеңесі мүшесі ретінде, Америкалық орталық (А. С. Пушкин атында,ы ШҚО кітапханасы), лингвистикалық сайыстар комиссиясының құрамында ағартушылық жұмыстар атқарған.

Гете Институты, АҚШ Елшілігі, Орталық-Азия Америкалық университеті гранттарының жеңімпазы. «Студенттерді сапалы даярлағаны үшін», «Өскемен қаласының әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан үлесі үшін» Алғыс хаттарымен марапатталған.

Е. Е. Чжанның ғылыми еңбектері

Научные труды Чжан Е. Е.

 

Чжан, Е. Е. Базалық шет тілі бойынша әдістемелік оқу құралы [Мәтін] : А1, А2 деңгейі / Е. Е. Чжан, К. П. Соломина. - Өскемен : С. Аманжолов атындағы ШҚМУ баспасы, 2013. - 28 б.

Чжан, Е. Е. Мониторинг качества университетского образования в условиях информатизации [Текст] : монография / Е. Е. Чжан; М-во образования и науки РК. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ, 2012. - 146 с.

 

Интернет-сілтемелер

Интернет-ссылки

 

vkgu.kz›sites/default/files/files/nauka…chzhan.doc

http://referatdb.ru/literatura/112070/index.html

http://nauka.kz/page.php?page_id=107&lang=1&month_to=12&year_to=2016&page=1434

http://www.nomad.su/?a=17-201001130012

Шәріпбаев О.

Жаңартылды 08.09.2022 10:32

Шәріпбаев Орал Тоқтарұлы(1960) -  Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының Шығыс Қазақстан облыстық филиалының төрағасы.

1977 жылы Семей облысы, Жаңа Семей ауданының Бөкенші орта мектебін үздік бітірген.

1982 жылы Н.К.Крупская атындағы педагогикалық институтты озат бітіріп, еңбек жолын қаладағы №119 кәсіптік техникалық училищеде тәрбиешіліктен бастады, 1983–1984 жылдары Совет Армиясы қатарында болды. 1985 жылдан №16 қазақ орта мектебінде ұстаздық қызмет атқарып, №5 қазақ гимназия мектебіне директордың бастаушы әскери дайындық жөніндегі орынбасарлығына ауыстырылды.

1986-1989 жылдар директордың тәрбие жөніндегі орынбасары және директордың қызметін атқарды. 1990-1991 жылдарыЖаңа Семей аудандық Партия комитетінде идеология саласында қызмет атқарды.

1991 жылдан  бүгінгі күніне дейін Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының облыстық филиалында қызмет атқарып келеді. 1991 жылы Жаңа Семей ауданында «Қазақ тілі» қоғамын құрып, ұйымдастырып, кейіннен аудандық төраға болып сайланды. Республикалық қоғамның Халықаралық мәртебе алуына байланысты Облыс жұртшылығының ұсынысымен Халықаралық «Қазақ тілі»  қоғамының Шығыс Қазақстан облыстық филиалының төрағасы болып сайланды. 25 жыл бойы тек бір салада қызмет атқарып келе жатқан Орал Тоқтарұлы Отанға, туған елге, жерге деген ыстық ықыласы, сүйініші жас ұрпақ жүрегіне жалын тастағандай, одан тараған ұшқын нағыз азаматтыққа, өршілдікке бастағандай, тәуелсіздік үшін тәуекелге дейін баруға әзір, қайсар тіл сарбазы.

Ысқақов А.

Жаңартылды 08.09.2022 10:06

Ысқақов Ахмеди Ысқақұлы (1910-1996 жж.) – филология ғылымдарының докторы, тілтанушы-профессор.

Семей облысы, Абай ауданында дүниеге келген. Алматы педагогикалық институтын аяқтаған соң, Қазақ педагогикалық институтында оқытушы болған. ҚазССР ҒА Тіл және әдебиет институтының және ҚазССР Ағарту министрлігі Педагогика ғылымдарының ғылыми-зерттеу институтының директоры, ҚазССР ҒА-ның Тіл білімі институты лексикография бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарған.

Қазақ тілтануының тарихы мен қазіргі жағдайы, грамматика (морфология), сөз таптарының теориясы және сұрыпталуы, лексика және лексикография, оқыту методикасына бағытталған 200-ден астам ғылыми жұмыстың авторы.

Негізгі еңбектері: «Қазақ тілінің фономорфологиялық құрылысын тарихи тұрғыдан сараптау», «Қазақ тілінің грамматикасы: (Морфология)», «Қазіргі қазақ тілі: (Морфология)». Ғалымның бастауымен он томдық «Қазақ тілінің сөздігі» мен «Абай тілі сөздігі» құрастырылған.

А. Ысқақов – ҚР ҰҒА корреспондент мүшесі, ҚР Еңбек сіңірген ғылым қайраткері.

 

 

А. Ы. Ысқақовтың ғылыми еңбектері

Научные труды Искакова А. И.

 

Кітаптар – Книги

 

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Мектеп, 1964. - 393 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазiргi қазақ тiлi [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1964. - 400 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi грамматикасы [Мәтін] : 4 класс / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1969. - 136 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1970. - 136 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 4-кл. арналған оқулық / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Мектеп, 1971. - 135 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : (фонетика, лексика, морфология) / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Мектеп, 1972.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1973. - 136 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 4 класс арналған оқулық / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Мектеп, 1986. - 175 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 4 класс / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1974. - 136 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазiргi қазақ тiлi [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1974. - 408 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 4 класс / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1975. - 136 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 4 класс / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1976. - 136 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 4 класс / А. Ы. Ысқақов. - Алматы, 1979. - 136 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 4 класс арналған оқулық / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Мектеп, 1986. - 175 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 4 класс арналған оқулық / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Мектеп, 1988. - 175 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 5-кл. арналған оқулық / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Мектеп, 1989. - 192 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазiргi қазақ тiлi [Мәтін] : морфология / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Ана тiлi, 1991. - 384 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 5-кл.арналған оқулық / А. Ы. Ысқақов. - Алматы : Рауан, 1994. - 173 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тілінің фономорфологиялық құрылысын тарихи тұрғыдан сараптау [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов. - 1999. - 186 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазiргi қазақ тiлi [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов; бас ред. Е. М. Арын; құраст. А. Ж. Құдабаев; ред. алқасы: Ө. Айтбаев, Б. Әбiлқасымов, Е. Жанпейiсов т.б.. - Павлодар : С. Торайғыров атын. ПМУ, 2010. - 458 б. - (Қазақ тiл бiлiмiнiң антологиясы).

***

Искаков, А. И. Наречие в современном казахском языке [Текст] / А. И. Искаков. - Алма-Ата : АН КазССР, 1950. - 141 с.

 

Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалар

Публикации в периодических изданиях и сборниках

 

Ысқақов, А. Ы. Профессор Қ. Жұбанов және қазақ тiл бiлiмi [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов // Қазақстан мектебi. - 1965. - № 3. - Б. 71-77.

Ысқақов, А. Ы. Қаздауысты Қазыбек туралы жоқтау-жыр [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов // Қазақ әдебиетi. - 1985. - 11 январь. - Б.11.

Ысқақов, А. Ы. Абай және қазақ әдеби тiлi [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов // Абай тағылымы : әдеби-сын зерттеулер мен мақалалар / құраст. Н. Ғабдуллин. - Алматы, 1986. - Б. 305-323.

Ысқақов, А. Ы. Ағадан қалған мұра [Мәтін] : [Әлкей Хақанұлы Марғұланды еске алу] / А. Ы. Ысқақов // Қазақ әдебиетi. - 1986. - 17 январь. - Б. 10-11.

Ысқақов, А. Ы. Көш басы [Мәтін] : [Қ. Жұбановтың "Қазақ тiлi грамматикасына" - 50 жыл] / А. Ы. Ысқақов // Қазақстан мектебi. - 1986. - №  12. - Б. 72-73.

Ысқақов, А. Ы. Жас ақындар дауысы [Мәтін] : бүкiлодақтық студенттер мерекесiне орай, "Ақиқат" жастар тарихи-ағарту ұйымының ұйымдастырған тұңғыш рет жоғарғы оқу орны студенттерi мен жұмысшы жастарының айтысы туралы / А. Ы. Ысқақов // Өркен. - 1989. - 25 ноябрь. - Б. 12.

Ысқақов, А. Ы. Ағарту iсiнiң жетекшiсi [Мәтін] : [оқу-ағарту саласының ардагерi Ә. Сембаев туралы] / А. Ы. Ысқақов // Шалқар. - 1995. - 10 қараша. - Б. 4.

 

А. Ы. Ысқақовтың қатысуымен шыққан басылымдар

Издания, вышедшие при участии Искакова А. И.

 

Ғабдуллин, Б. Қазақ ағартушы-демократтарының дін туралы пікірлері [Мәтін] / Б. Ғабдуллин, А. Ы. Ысқақов. - 1961. - 86 б. (Введено оглавление)

Ысқақов, А. Ы. Қазіргі қазақ тілі [Мәтін] / А. Ы. Ысқақов, Ж. Аралбаев, 1991. - 384 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 5-сыныпқа аранлған оқулық / А. Ы. Ысқақов, К. Аханов, Б. Кәтенбаева. - 21-шi басылымы. - Алматы : Рауан, 1996. - 224 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлi [Мәтін] : 5-сыныпқа арн.оқулық / А. Ы. Ысқақов, К. Аханов, Б. Кәтенбаева. - 22-шi бас. - Алматы : Рауан, 1999. - 224 б.

Ысқақов, А. Ы. Қазақ тiлiнiң фономорфологиялық құрылысын тарихи тұрғыдан сараптау: Оқу құралы.- Алматы: РБК, 1999.- 186 бет, 19х14 см.

Абай тілі сөздігі [Мәтін] / құраст. ред. басқарған А. Ы. Ысқақов, 2011. - 616 б.

 

А. Ы. Ысқақов туралы әдебиеттер

Литература об Искакове А. И.

 

Кітапатр - Книги

 

Қазақстан ғылымы [Мәтін] : энциклопедия / бас ред. Б. Ө. Жақып. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2009. - Ысқақов Ахмеди: б. 470-471.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Ысқақов Ахмеди: б. 831-832.

 

Мақалалар - Сататьи

 

Әшімова, А. Ұлағатты ұстаз [Мәтін] : [А. Ы. Ысқақов туралы] / А. Әшімова // Ертіс өңірі. - 2005. - 1 желтоқсан. - Б. 30.

Қирабаев, С. Өмір тағылымдары [Мәтін] : естеліктер / С. Қирабаев. - 2006. – Ахмеди Ысқақов: б. 303-305.

Қирабаев, С. Көп томдық шығармалар жинағы [Мәтін]. Т. 7 / С. Қирабаев, 2007. – Иманы жүзінде ғана емес, жүрегінде еді : [А. Ысқақов туралы]: б. 352-354.

Тоқтарова, Т. А. Ахмеди Ысқақовтың ғылыми мұрағаттарына шолу [Мәтін] / Т. А. Тоқтарова // "Орыс филологиясының бүгінгі таңдағы теориялық және әдістемелік мәселелері" атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары 8-9 қараша 2007 жыл. [Мәтін]. Т. 2. - Өскемен, 2007. - Б. 213-214.

Тоқтарова, Т. А. Ахмеди Ысқақовтың ғылыми-педагогикалық және шығармашылық қызметі [Мәтін]  / Т. А. Тоқтарова // "Орыс филологиясының бүгінгі таңдағы теориялық және әдістемелік мәселелері" атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары 8-9 қараша 2007 жыл. [Мәтін]. Т. 2. - Өскемен, 2007. - Б. 215-217.

Бизақов, С. Сүйген ісінің семсері еді [Мәтін] : [ғалым Ахмеди Ысқақов туралы] / С. Бизақов // Ана тілі. - 2010. - 18-24 қараша. - Б. 5.

Чушекова, Ж. Қазақ тіл білімінің білгірі, әйгілі ғалым [Мәтін] / Ж. Чушекова // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2010. - № 11. - Б. 8-10.

Шарапиева, Л. Тіл білімінің туын көтерген [Мәтін] : филология ғылымдарының докторы, профессор, жерлесіміз Ақмеди Ысқақовтың туғанына 100 жыл / Л. Шарапиева  // Семей таңы. - 2010. - 16 қыркүйек. - Б. 9.

Пірәлиев, С. Қара шаңырақ [Мәтін] / С. Пірәлиев // Мәдени мұра = Культурное наследие. - 2012. - № 4. - Б. 4-14.

Серғалиев, М. Тілім менің-тінім менің [Мәтін] : мақалалар, баяндамалар / М. Серғалиев. - 2013. – Ахмеди Ысқақов – лексикограф: б 321-322.

Қайдар, Ә. Ғылымдағы ғұмыр [Мәтін] : мақалалар, баяндамалар жинағы. Т. 4, 2014. - Көреген  аға (Ахмеди Ысқақов): б. 181-183; Ағаларға парыздарымыз (Ахмеди Ысқақов): б. 192-194.

Щерба Г. Н.

Жаңартылды 15.06.2022 16:58

Щерба Григорий Никифорович (1914-2001) – геология-минералогия ғылымдарының докторы, ҚР ҰҒА академигі

1914 жылы 30 қарашада Хмельницкий облысы (Украина) Книжковцы селосында дүниеге келген. Еңбек жолын 16 жасында Әулиеатада (қазір Тараз қаласы) Қазақ геология тресінде коллектор болып бастады. 1934-1937 жж. Алматыда Қазақ тау-металлургия институтында оқи жүріп, Шығыс Қазақстан облысы Қайыңды, Көккөл геология-барлау партиясында коллектор кейін КСРО Ғылым академиясы Қазақ филиалында прораб және кіші ғылыми қызметкер болады.

1937-1948 жж. болашақ ғалым «Казцветметразведка» тресінде инженер болады. 1948-1955 жж. – Қаз ССР Ғылым Академиясының Қ.И.Сәтпаев атындағы Геология институтында ғылыми қызметкер, 1955-1958 жж. – сирек металдар секторының меңгерушісі, 1982-1987 жж. – бөлім басшысы, 1987-2001 жж. – Қазақстан ҰҒА Қ.И.Сәтпаев атындағы Геология институтында аға ғылыми қызметкер болып еңбек етті.

Ғалым 1958 жылы Лениндік сыйлыққа ие болды.

1961 жылы ғылыми қызметі үшін Г.Н.Щербаға профессор және Қаз ССР ғылымына еңбек сіңірген ғалым атағы берілді. 1970 жылы Қаз ССР ҒА мүше-корреспонденті, ал, 1972 жылы – академик атағын иеленді.

Ғалым 6 ғылым докторы, 30 ғылым кандидатын тәрбиелеп шығарды. Ол Орталық Қазақстан және Қалба-Нарым өңірінің сирек металлогениясы, гранит петрологиясы тақырыптары бойынша 330-дан аса ғылыми публикация авторы. Ғылыми публикациялары еліміз және шетелдерде жоғары бағаға ие болды. Орталық Қазақстанның алғашқы болжамды металлогениялық картасының бірлескен авторы. Олар жер қыртысының сатылы дамуы туралы ғылыми негіздеме жасап, оннан аса жаңа кен орындарын (Успенск, Шу-Іле, Жарма-Сауыр т.б.) ашты. Г.Н.Щерба көптеген халықаралық геологиялық конгресс, симпозиум, жиындарға қатысқан.

Табысты ғылыми еңбегі және ғылым кадрларын дайындап шығарғаны үшін Еңбек Қызыл Ту ордені, «Құрмет белгісі», «Түсті металдар үздігі» медаль-төсбелгілері, Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің Грамотасымен марапатталды.

Лениндік сыйлықтың лауреаты (1958), Қазақ ССР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1972), КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1985). Қазақ ССР ғылымына еңбек сіңірген қайраткер.

2001 жылы 12 желтоқсанда қайтыс болды.

Г.Н.Щербаның ғылыми еңбектері

Научные труды Г. Н. Щерба

Щерба, Г. Н. Геология Нарымского массива гранитоидов на Южном Алтае [Текст] / Г.Н Щерба. – А-А : Изд-во АН Казахской ССР, 1957. – 214 с

Щерба, Г. Н. Формирование редкометальных месторождений Центрального Казахстана [Текст] / Г. Н. Щерба ; Академия наук Казахской ССР, Институт геологических наук. – Алма-Ата : Наука Казахской ССР, 1960. – 379 с

Щерба, Г. Н. Редкометальное оруденение в Казахстане [Текст] / Г. Н. Щерба // Проблемы геологии Казахстана. – Алма-Ата : Наука, 1968. - С. 182

Щерба, Г. Н. Геотектоногены и рудные пояса [Текст] : (по материалам Казахстана) / Г. Н. Щерба. – Алма-Ата : Наука, 1970. – 182 с.

Щерба, Г. Н. Жарма-Саурский геотектоген [Текст] / Г. Н. Щерба, Б. А. Дьячков, Г. П. Нахтигаль. – Алма-Ата : Наука, 1976. – 199 с.

Щерба, Г. Н. Металлогения Рудного Алтая и Калбы [Текст] / Щерба, Г. Н., Дьячков Б.А., Нахтигаль Г.П. – Алма-Ата : Наука, 1984. – 240 с.

Гранитоидные и рудные формации Калба-Нарымского пояса [Текст] : (Рудный Алтай) / Дьячков Б.А. [и др.]. – Алматы : Гылым, 1994. – 207 с.

***

Щерба, Г.Академик Кассин [Мәтін] : [Қазақстан геологиясының негізін қалаушы Николай Кассин туралы] / Г.Щерба // Егемен Қазақстан. - 1996. - 30 мамыр.

Г. Н. Щерба туралы әдебиеттер

Литература о Щерба Г. Н.

Қазақстан[Мәтін] : ұлттық энциклопедия. – Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2007.

Т.9: Ұ – І. – 688 б. – Щерба Григорий Никифорович.: б. 625 – 626.

Казахстан [Мәтін] : национальная энциклопедия. – Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2006.

Т. 5: С – Я. – 558 с. – Щерба Григорий Никифорович с. 452 – 453.

Интернет ресурстары

Интернет-ресурсы

Григорий Никифорович Щерба [Электронный ресурс] : [библиография ученых Казахстана] /Казахская национальная электронная библиотека : сайт. – Режим доступа : http://kazneb.kz/site/catalogue/view?br=1155339&locale=ru (10.01.2019)

Щерба Г. Н. [Электронный ресурс] : [к 100-летию ученого] / Официальный сайт национальной библиотеки РК : сайт. – Режим доступа :https://nlrk.kz/page.php/www.goethe.de/admin/upload/files/admin/upload/files/page.php?page_id=23&lang=1&news_id=2761 (10.0.2019)

Щерба Григорий Никифорович – геолог с большой буквы [Электронный ресурс] / Иформационно-аналитический портал недропользования Казахстана : сайт. – Режим доступа : http://infonedra.kz/knizhnaya-polka/item/shcherba-grigorij-nikiforovich-geolog-s-bolshoj-bukvy (10.01.2019)