![]()
Zhangaliev Tolegen (1950) – poet, journalist, public figure, member of the Union writers of Kazakhstan, member of the Union journalists of Kazakhstan
He was born on 27 January in the Karaul village of Abai district of East Kazakhstan oblast. In 1973 he graduated Semipalatinsk Pedagogical Institute. In 1982 he graduated Almaty Higher Party School. In 1982-1999 he was a secretary of the ideology department of Abay district party committee, deputy akim of Culture.
His cycle of poems entered in the collective poetry collection «Karlygash» (1978). He is an author of poetry collections «Shyngystau truth» (1992), «When the heart speaks» (1982), «Atom and people» (1999), «We will not get into heaven» (1988), essay «Mataev» (2008).
He is the winner of the Republican festival of young akyns «Zhiger» (1978), the International literary award named after Zhambyl (1996).
Zhangaliev is the author of poetry collections «Chingistaus truth», «When the heart speaks», «Bon Voyage», «The Poet and the man», «Reborn ray of thought», «We will not get into heaven».
Artworks Zhangaliev Tolegen - Жанғалиев Т. шығармалары - Произведения Жанагалиева Т.
Books- Кітаптар - Книги
Жанғалиев, Т. Тілсіздің тілі [Мәтін] : (өлеңдер жинағы) / Т. Жанғалиев. -Өскемен, 1994. - 85 б.
Жанғалиев, Т. Шыңғыстау шындығы [Мәтін] : (өлеңдер, балладалар, дастандар) / Т. Жанғалиев. - Алматы, 1992. - 128 б.
Жанғалиев, Т. Тілсіздің тілі [Мәтін] : өлеңдер жинағы / Т. Жанғалиев. - Өскемен, 2003. - 85 б.
Жанғалиев, Т. Нұрлы ту [Мәтін] / Т. Жанғалиев. - Семей, 2011. - 302 б.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалар - Публикации в периодических изданиях и сборниках
Мақалалар - Статьи
1990
Жанғалиев, Т. Абайдың 100 жылдығы қалай өтiп едi? [Мәтін] : [Семей облысы шежiресiне кiрген оқиға] // Семей таңы. - 1990. - 20 қазан.
1993
Жанғалиев, Т. Ұлықбектің Кераты [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Абай. - № 7. - Алматы : Дәуір, 1993. - Б. 63-66.
1998
Жанғалиев, Т. «Баба» деп қойдым атыңды [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. -1998. - 15 қазан.
Жанғалиев, Т. «Аңдар мен адамдар» атты кітаптан [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Сарыарқа. - 1998. - 22 сәуір.
1999
Жанғалиев, Т. Ақын рухымен сырласу. Көр қазушыға күбір [Мәтін] : (жыр дәптерінен) / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1999. - 28 қазан.
Жанғалиев, Т. "Жоғалған өзен" жанашырлық тапты [Мәтін] : [жуық арада жарық көрген семейлік ақын, жазушы, драматург М. Ибраевтың екі томдық романы жайында] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1999. - 8 қыркүйек. - Б. 11.
2000
Жанғалиев, Т. Ақындар жүр Ертістің жағасында... [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Арна. - 2000. - 12 мамыр.
2002
Жанғалиев, Т. Елі сыйлаған Ерекең [Мәтін] : [Абай ауданындағы Қараауыл гимназиясының директоры Ерлан Молдағалиұлы Имаханов туралы] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2002. - №3. - Б. 3.
Жанғалиев, Т. Жақсы дәстүр жалғаса береді [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Педагогический мир. - 2002. - қаңтар. - Б. 8.
2009
Жанғалиев, Т. Меценат Медғат [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2009. - 28 мамыр. - Б. 9.
Жанғалиев, Т. Менің мұғалімім [Мәтін] : [Кәмен Оразалин туралы] / Т. Жанғалиев // Ертіс өңірі. - 2009. - 18 наурыз. - Б. 12.
Жанғалиев, Т. Қайран менің қайраулы қызыл тілім... [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Ертіс өңірі. - 2009. - 22 сәуір. - Б. 11.
Жанғалиев, Т. Меллат [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Ертіс өңірі. - 2009. - 13 мамыр. - Б. 10.
2010
Жанғалиев, Т. Апыр-ай, алпыс деген мына жас па? [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Ертіс өңірі. - 2010. - 3 ақпан. - Б. 18.
2011
Жанғалиев, Т. Шәкiрдей эпик ақын жоқ қазiр[Мәтін] / Т. Жанғалиев, әңг. Ж. Жұмакүлбай // Алаш айнасы. - 2011. - 14 қыркүйек. – Б. 7. - Композитор, эпик ақын Ш.Әбенұлы туралы сұхбат.
Жанғалиев, Т. Елбасыға бата берген абыз ақынның ақиқаты әлі айтылған жоқ [Мәтін] : [ақын Шәкір Әбеновтың туғанына 110 жыл толуына орай.] / Т. Жанғалиев // Ертіс өңірі. - 2011. - 21 қыркүйек. - Б. 12.
2012
Жанғалиев, Т. Шәкiр ақын мен Әзағаң [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Егемен Қазақстан. - 2012. - 21 наурыз. – Б. 6. - Ақын Ш. Әбенов пен Ә. Нұршайықов туралы естелiк.
2013
Жанғалиев, Т. Абай елiнiң әкiмi [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Алаш айнасы.- 2013. - 11 қыркүйек. – Б. 5.
2014
Жанғалиев, Т. Абайды тану - Алланы тану [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Абай. - 2014. - № 2. - Б. 3-5
2015
Жанғалиев, Т. Келiстi азаматтың кеңiстiгi. Халық қалаулысы [Мәтін] : эссе / Т. Жанғалиев // Мәслихат = Маслихат. - 2015. - № 1/2. – Б. 55-61.
2016
Жанғалиев, Т. Шәкір ақынның батасы [Мәтін] : [халық ақыны Ш. Әбеновтың туғанына 115 жыл] / Т. Жанғалиев // Дидар. - 2016. - 6 мамыр. - Б. 21.
Өлеңдер - Стихи
1968
Жанғалиев, Т. Ленин [Мәтін] : өлең / Т. Жанғалиев // Қазақстан әйелдерi. - 1968. - № 10. – Б. 7.
1971
Жанғалиев, Т. Гүлдер [Мәтін] : өлең / Т. Жанғалиев // Қазақстан әйелдерi. - 1971. - № 7. – Б. 23.
1977
Жанғалиев, Т. Алдымнан Алатау боп көрнедi [Мәтін] : өлең / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1977. - 24 қараша.
1985
Жанғалиев, Т. Ақынмен тiлдесу [Мәтін] : өлең // Семей таңы. - 1985. - 10 тамыз.
1995
Жанғалиев, Т. Абаймен сырласу: "Жамантайдың баласы Көжек деген"...; "Қайран сөзiм қор болды-ау"...; "Болыс болдым мiнеки"...; "Күңгiрт көңiлiм сырласар"...; "Көптiң аузын күзетсең "...; "Сап" [Мәтін] : өлеңдер / Т. Жанғалиев // Жұлдыз. - 1995. - № 5-6. – Б. 26-30.
1996
Жанғалиев, Т. Оңалған ойдың сәулесi заң және билiк тақырыбы [Мәтін] : өлеңдер / Т. Жанғалиев // Абай. - 1996. - № 2. – Б. 93-94.
1997
Жанғалиев, Т. Біз жұмаққа бармаймыз-ау, бармаймыз [Мәтін] : (толғау) / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1997. - 5 сәуір.
Жанғалиев, Т. "Ойлы адамға қызық жоқ": Байлық та берме, бақ берме; Қасапханадағы сәйгүлiк; Қысым келсе; Соқыр [Мәтін] : өлеңдер / Т. Жанғалиев // Қазақ әдебиетi. - 1997. - 25 қараша. – Б. 10-11.
Жанғалиев, Т. Өмірмен өңдес өлеңдер [Мәтін] : [жерлес ақын М. Оспановтың "Сандықтас" атты кітабы жайында] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1997. - 1 қараша. - Б. 8.
1998
Жанғалиев, Т. "Баба" деп қойдым атыңды [Мәтін] : [жыр дәптерден] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1998. - 22 қазан. - Б. 9.
1999
Жанғалиев, Т. Үшінші нәубет. Атом мен ақын [Мәтін] : (өлеңдер) / Т. Жанғалиев // Семей таңы. -1999. - 15 шілде.
Жанғалиев, Т. Ағаға ақталу; Мерғали; Еліме [Мәтін]: жаңа жырлар / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1999. - № 20-26 мамыр. - Б. 3.
Жанғалиев, Т. Астағфирулла [Мәтін] : [баллада. Ақын өмірінен мағлұмат бар] / Т. Жанғалиев // Дидар. - 1999. - 9 қараша. - Б. 4.
Жанғалиев, Т. Атом мен ақын [Мәтін] : [Семей полигоны жайлы өлең] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1999. - 21 шілде. - Б. 11.
Жанғалиев, Т. Жел мінез. Қалтақбасқа хат [Мәтін] : өлеңдер / Т. Жанғалиев // Дидар. - 1999. - 2 наурыз. - Б. 4.
Жанғалиев, Т. Күдік. Біз. Ағайынға арыз [Мәтін] : [өлеңдер] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 1999. - 17 қараша. - Б. 9.
2000
Жанғалиев, Т. Баба жайлы баллада [Мәтін] : [Ақын Ш.Әбеновке арналады] / Т. Жанғалиев // Абай. - 2000. - № 4. – Б. 71-73.
Жанғалиев, Т. Шәкір-баба жайлы балладалар [Мәтін] : [баллада] / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2000. – 21 шілде. - Б. 9.
2002
Жанғалиев, Т. Семейлiктер сертi [Мәтін] : өлең / Т. Жанғалиев // Егемен Қазақстан. - 2002. - 26 сәуiр. – Б. 1.
2006
Жанғалиев, Т. Жанталас [Мәтiн] : өлең / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2006. - 7 қыркүйек. – Б. 12.
Жанғалиев, Т. Көктем сайын күркiреп қозғаламын: Қала ақыны мен дала ақыны; Шам [Мәтін] : өлеңдер / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2006. - 11 мамыр. – Б. 12.
2009
Жанғалиев, Т. Меценат Медғат [Мәтін] : лирикалық дастан / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2009. - 28 мамыр. – Б. 9.
Жанғалиев, Т. Менің мұғалімім [Мәтін] : [жазушы К. Оразалин туралы] / Т. Жанғалиев // Ертіс өңірі. - 2009. - 18 наурыз. - Б. 12.
2011
Жанғалиев, Т. Нұрлы ту [Мәтін] : өлең / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2011. - 5 сәуiр. – Б. 1.
2012
Жанғалиев, Т. Жұмбақ жолаушы [Мәтін] : ақын, сазгер, драматург марқұм Мерғали Ибрашев туралы / Т. Жанғалиев // Егемен Қазақстан. - 2012. - 13 маусым. – Б. 5.
Жанғалиев, Т. Толғауы тоқсан - Астанам [Мәтін]: "Байтақ елім - бақытым" деген атпен 1 желтоқсан - Тұңғыш Президент күні құрметіне арналған жыр доасында бірінші бәйге алған өлең / Т. Жанғалиев // Егемен Қазақстан. - 2012. - 1 желтоқсан. - Б. 19.
Жанғалиев, Т. Толғауы тоқсан – Астанам [Мәтін] : өлең / Т. Жанғалиев // Жұлдыз. - 2012. - № 12. – Б. 4-5.
2013
Жанғалиев, Т. Жұмбақ жолаушы [Мәтін] : поэма / Т. Жанғалиев // Ыбыраев, М. Шығармалары. - Астана : Фолиант, 2013-... . - 312 б. - (Алтай-Ертіс кітапханасы).
Т. 1 : Жұмбақ жолаушы : өлеңдер мен толғаулар, поэмалар, пьесалар. - Б. 189-202.
Жанғалиев, Т. Ең қиынға жұмсайтын Жуковындай [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Бердібектің берекелі белестері. - Алматы : Қаламгер, 2013. - Б. 203-205.
Жанғалиев, Т. Маңдайға жазбағанның бәрi жалған... [Мәтін] : өлең / Т. Жанғалиев // Педагогика және оқушы психологиясы. - 2013. - № 4. – Б. 31-32.
Жанғалиев, Т. Сыр : Қарқуар ; Қасапханадағы сәйгүлiк ; Тәубе ; Қала ақыны мен дала ақыны ; Күлкiңдi, қалқам, сыйлай сал ! [Мәтін] : өлеңдер / Т. Жанғалиев // Егемен Қазақстан. - 2013. - 28 наурыз. – Б. 5.
2014
Жанғалиев, Т. Тойға – толғау [Мәтін] : өлең / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2014. - 2 желтоқсан. – Б. 1.
Жанғалиев, Т. Абайды тану - алланы тану [Мәтін] / Т. Жанғалиев // Абай. - № 2. - Семей : PRІNTMASTER, 2014. - Б. 93-95 б.
2015
Жанғалиев, Т. Мұқым Алаш жұртының мұрасындай...: Мұқағалидiң бәкiсi ; "Пленник шал" [Мәтін] : өлеңдер / Т. Жанғалиев // Қазақ әдебиетi. - 2015. - 25 қыркүйек. - 1 қазан. – Б. 8.
Эссе
Жанғалиев, Т. Келбет кеңiстiгi [Мәтін] : эссе / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2014. - 30 қыркүйек. – Б. 6.
Очерк
Жанғалиев, Т. Капитан Ақыбаев [Мәтін] : очерк / Т. Жанғалиев // Семей таңы. - 2015. - 27 қазан. - Б. 6.
Жанғалиев Т. туралы әдебиеттер - Литература о Жанагалиеве Т.
Кітаптар - Книги
Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - Жанғалиев Төлеген: б. 32-33.
Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / құраст. С. Қамшыгер; Қ. Жұмашева. - Алматы : Ан Арыс, 2009. – Жанғалиев Төлеген: б. 159.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. – Жанғалиев Төлеген: б. 140.
***
Гайнуллина, Ф.А. Литература Семипалатинского Прииртышья [Текст] : учебное пособие / Ф. А. Гайнуллина. - Семипалатинск, 2002. - Жангалиев Толеген:с. 136.
Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник. - Алматы: Аруна, 2010. - Жангалиев Толеген:с. 183.
Мақалалар - Статьи
Оспанов, Т. Талғампаз ақын [Мәтін] : («Шыңғыстау шындығы» Жанғалиев Төлегеннің кітабы туралы) / Т. Оспанов // Семей таңы. - 1992. - 25 тамыз.
Жүніс, Қ. Ақынның жыр кеші [Мәтін] : [ақиық ақын Жазушылар одағының мүшесі Т. Жанғалиевтің шығармашылық кешінен] / Қ. Жүніс // Дидар. - 1999. - 4 желтоқсан. - Б. 4.
Қабиденұлы, М. Өмірі өлеңмен өрнектелген [Мәтін] : [ақын Т. Жанғалиев - 50 жаста] / М. Қабиденұлы // Семей таңы. - 1999. - 18 қараша. - Б. 9.
Мұқанова, Г. Ақындық пен әкімдіктің жүгін қатар арқалаған [Мәтін] : [ақын, Абай ауданы әкімінің орынбасары Т. Жанғалиевпен өткен кездесу кешінен] / Г. ұқанова // Семей таңы. - 1999. - 17 наурыз. - Б. 2.
Серікқалиұлы, 3. Төлеген Жанғалиев - 50 жаста [Мәтін] / З. Серікқалиұлы // Семей таңы. - 1999. - 1 қараша.
Қаңтарбаев, Ә. Бабаларынан бата алған ақын [Мәтін] : [Төлеген Жанғалиевтің "Баба жайлы балладалар" атты жыр жинағы туралы] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. - 2001. - 19 маусым. - Б. 4.
Қасымжанұлы, С. Жас жүрек жайып саусағым [Мәтін] : немесе абайлық жас ақындардың "Алқызыл желкені" / С. Қасымжанұлы // Ертіс өңірі. - 2004. - 12 ақпан. - Б. 17. - Жанғалиев Төлеген туралы.
Бәшей, К. "Ойланшы сыртын қойып, сөздің ішін..." [Мәтін] : [Жанғалиев Төлеген туралы] / Бәшей К. // Ертіс өңірі. - 2005. - 20 қазан. - Б. 5.
Сарсембайқызы, Ғ. Күн түспеген көңілден күнгей көшер [Мәтін] : [Жанғалиев Төлеген туралы] / Ғ. Сарсембайқызы // Дидар. - 2006. - 29 сәуір. - Б. 6.
Махметов, С. Ақын [Мәтін] : [Жанғалиев Төлеген туралы] / С. Махметов // Ертіс өңірі. - 2010. - 27 қаңтар. - Б. 12.
Мұратбекқызы, А. Ақынмен кездесу [Мәтін] : [Жанғалиев Төлеген туралы] / А. Мұратбекқызы // Ертіс өңірі. - 2010. - 13 қаңтар. – Б. 2.
Рахметова, Ж. Ақындар елінде [Мәтін] : [Жанғалиев Төлеген туралы] / Ж. Рахметова // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2013. - № 7. - Б. 88-92.
Сейсенұлы, Д. Ауылдағы ақындық мектеп [Мәтін] : [Жанғалиев Төлеген туралы] / Д. Сейсенұлы // Егемен Қазақстан. - 2013. - 12 қаңтар. - Б. 6.
Мәкенова, Б. Төлеген ақынның жыр кеші өтті [Мәтін] : [ақын Т. Жанғалиевтің жыр кеші өтті] / Б. Мәкенова // Дидар. - 2015. - 13 наурыз. - Б. 20.
"Алпыс бестің асуы" - ақын жыры асылы ! [Мәтін] : [Жанғалиев Төлеген туралы] // Абай елі. - 2015. - 25-31 қаңтар. - Б. 5 .
Zhangeldin Toktagali (1916-1973) – veteran of World War II as part of the guerrilla movement brigade «Uncle Kolya» (Belarus), scientist, writer
He was born in Semey oblast. After graduating the Kazakh Pedagogical Institute in 1938 he started teaching. In February 1940 he was drafted into the Soviet army, from the first days of the Great Patriotic War took part in the struggle against the fascist invaders, as the commander of artillery platoon. After heavy fighting and injury he joined the ranks of the partisan movement in Belarus. Until 1944 he was in the ranks of the defenders of Belarus in the brigade «Uncle Kolya» in the woods near the town of Borisov. Guerrillas elected his deputy brigade commissioner. For courage and heroism he was awarded orders and medals.
After the war, he was placed at the disposal of the Central Committee of Youth of Kazakhstan and was appointed secretary of the Almaty regional committee of Komsomol, worked as a head the department of the Central Committee of Youth of Kazakhstan, Secretary of the Central Committee of Youth of Kazakhstan.
By decision of the Central Committee of Youth of Kazakhstan he was sent to study in Moscow at the Higher Party School of the Central Committee of the CPSU, after which he taught at the College CCU Kazakhstan.
In 1954 he graduated from the Academy of Social Sciences under the CPSU Central Committee in Moscow, and a PhD in philosophy, later worked in senior positions in the party leadership of the republic, as the head of the department of Communist Party of Kazakhstan, Director of the Institute of Party History.
He headed the Institute of Philosophy and Law, Academy of Sciences of the Kazakh SSR. His monograph «The dictatorship of the proletariat and the establishment of socialist relations in Kazakhstan» was awarded the prize named after Shokan Ualikhanov Kazakh Academy of Sciences. He was also the author of books, novels and short stories about the partisan movement in Belarus.
For Service to the Motherland he was twice awarded the Order «Red Banner of Labor», the Order «Badge of Honor», with many medals of the Republic of Kazakhstan. Also, he was awarded the Order of the Czechoslovak «Guerrilla Star».
After a serious illness he died in 1973 and was buried in Almaty with full military honors.
Artworks:
Literature about it:
Zhirenshin (Zhirenchin) Abusagit (Abish) Musulmankululy (1913-1975) - journalist, translator, writer, scholar of Abai studies.
He was born on December 13, 1913 in the Abai district of the East Kazakhstan region. Father Musulmankul (Bokok) (1879-1953) knew Arabic, was an educated and fair man for his time. He was related to Abai by his grandfather, for justice in his environment he was considered a bey and a wit. Umyttyk Shukimankyzy's mother (1884-1983) was a well-known selfless and generous woman in the Zhigitek family. As a child, Abish studied Arabic with a mullah. Noticing the child's abilities, brother Kulsuleimenov sends him to the Russian school in Semipalatinsk (now Semey). In 1924, at the age of 11, Abish entered a Russian school and graduated with honors. In 1928, he began studying at the Semipalatinsk Agricultural College.
The sad consequences of the Holodomor, which began in 1931-1932 in Kazakhstan, forced him, along with his parents, brothers and sisters, to move to Central Asia. At the beginning of 1933, having experienced incredible difficulties on the road, they reach Tashkent. Here he is studying at the Central Asian University, which he graduated from in 1935. In 1936-1938, he was engaged in scientific and pedagogical activities in Tashkent. In 1938-1942 . The Council of People's Commissars of Kazakhstan invited A. Zhirenshin to the post of researcher in his native Kazakhstan. During these years, he has been working as a deputy for scientific work at the Republican Research Society. In 1942-1951, along with the position of director of the Central Museum of Kazakhstan, he served as head of the Local History Commission of the Academy of Sciences of the Kazakh SSR and associate professor of KazGU.
In 1951-1954, the Kazakh intelligentsia was persecuted. Doctor of Historical Sciences, Professor E. Bekmakhanov was accused of incorrectly introducing documents about the movement of Kenesary Kasymov into the history of the Kazakh people. A. Zhirenshin was the only scientist who raised his voice in defense of E. Bekmakhanov. It was because of this that he was exiled to Jambul. There he taught at a technical school. Only in 1954 he was allowed to return to Alma-Ata (now Almaty). In the same year, A. Zhirenshin was appointed director of the Public Library of the city.
In 1959-1961 Abish Zhirenshin worked as the first deputy chairman of the Main Department of Publishing Houses, Printing and Book Trade. In 1961-1962 he was chairman of the Book Trade Association. From 1962 until the end of his life, A. Zhirenshin was a teacher at the Kazakh State Women's Pedagogical Institute. In 1947 and 1949, A. Zhirenshin led an expedition conducting archaeological excavations of the Kalmaktas mounds in the Chingistau tract, the vicinity of Sarykol, Tekebulak Semipalatinsk region (now East Kazakhstan region).
Russian Russian writer prepared and published the book "The Complete Works of Abai in one volume" in 1961. A. Zhirenshin is the author of the monographs "Abai and his Russian friends" (1949), "Abai - the great thinker of the Kazakh people" (1950), "Abai and the Great Russian Democrats" (1959), "From History Kazakh books" (1971). Specialist of book sciences. A total of 150 scientific and literary works have been published, including 8 monographs. He wrote a two-volume history of Central Asia and Kazakhstan from the ancient era to the written literature of 1917. In 1968 he took third place at the Asian and African Film Festival in Tashkent. In 2003, the Almaty Publishing house published the collection "Selected Works of A.M. Zhyrenshin".
He died on July 18, 1975 in Almaty.
Works of Zhyrenshin (Zhyrenchin) A.
Books
Жиреншин, Ә. Дiн және Әзiрет Сұлтан (Қожа Ахмет Иассауи) [Мәтін] : қолжазба / Ә. Жиреншин. - Алматы, 1940. - 23 б.
Жиреншин, Ә. Абай және орыстың ұлы революцияшыл демократтары [Мәтін] / Ә. Жиреншин. - Алматы : Қаз. мемл.баспасы, 1959. - 268 б.
Жиреншин, Ә. Кiтапханашы Шолпан Арықова [Мәтін] : село кiтапханашысының өмiрiнен әдеби очерк / Ә. Жиреншин, И. Нечипуренко; Алматы облыстық кiтапханасы. - Алматы : Облыстық баспа, 1959. - 35 б.
Жиреншин, Ә. Кiшкене айна [Мәтін] : новеллалар / Ә. Жиреншин. - Алматы : Қаз. мемл. көркем әдебиет баспасы, 1961. - 104 б.
Жиреншин, Ә. Сараң байдың сазасы [Мәтін] : ертегi / Ә. Жиреншин; сур. салған В.Антощенко-Оленев. - Алматы : Қаз. мемл. көркем әдебиет баспасы, 1961. - 12 б.
Жиреншин, Ә. Қазақ кітаптары тарихынан [Мәтін] / Ә. Жиреншин. - Алматы : Қазақстан, 1971. - 178 б.
***
Жиренчин, А.Абай и его русские друзья [Текст] / А. Жиренчин.- Алма-Ата: Изд-во АН КазССР, 1949.- 126 с.
Жиреншин (Жиренчин), А.Беймбет Майлин [Текст] : биобиблиографический очерк / А. Жиреншин (Жиренчин); Министерство культуры Каз. ССР.- Алма-Ата, 1958.- 16 с.
Жиренчин, А. Библиотекарь Шолпан Арыкова [Текст] / А. Жиренчин.- Алма-Ата, 1958.- 35 с.
Жиренчин, А. М. Ибрай Алтынсарин [Текст] / А. Жиренчин.- Алма-Ата, 1958.- 18с.
Жиренчин, А. Ильяс Джансугуров [Текст] : биобиблиографический очерк / А. Жиренчин.- Алма-Ата, 1958.- 22 с.
Жиренчин, А. Г. М. Мусрепов [Текст] : биобиблиографический очерк / А. Жиренчин.- Алма-Ата, 1958.- 23 с.
Жиренчин, А. Абай и великие русские революционные демократы [Текст] / А. Жиренчин.- Алма-Ата: Казгосиздат, 1959. - 267 с.
Жиренчин, А. Алма-Ата [Текст] : краткий справочник / А. Жиренчин. - Алма-Ата : Казгосиздат, 1961. - 144 с.
Жиренчин, А. Из истории казахской книги [Текст] / А. Жиренчин. - Алма-Ата : Казахстан, 1987. - 143 с.
Publications of A. Zhyrenshin (Zhyrenchin) in periodicals and collections
Collections
Жиреншин, Ә. Шыңғыстауынан әлем биiгiне шыққан Абай [Мәтін] : М. Әуезовтiң "Абай жолы" романы туралы / Ә. Жиреншин // Абай Құнанбаев. Шығармаларының бiр томдық толық жинағы. - Алматы, 1961. - Б. 540-549.
Articles
Жиреншин, Ә. Қазақ тарихын ешкiмге де бұрмалатпаймыз [Мәтін] : С. Асфендияров туралы / Ә. Жиреншин // Социалистік Қазақстан. - 1937. - 28 августа.
Жиреншин, Ә. Батыр Сырым [Мәтін] / Ә. Жиреншин // Социалистік Қазақстан. - 1948. - 25 июль.
Жиреншин, Ә. Панасыз [Мәтін] : әңгiме / Ә. Жиреншин // Қазақ әдебиетi. - 1960. - 2 декабрь.
Жиреншин, Ә. Тайыр Жомартбаев [Мәтін] : педагог жазушы / Ә. Жиреншин // Қазақстан мұғалiмi. - 1964. - 20 февраль.
Жиреншин, Ә. Абай шығармаларын тұңғыш бастырушы [Мәтін] : Кәкiтай Ысқақұлы Құнанбаевтың қайтыс болғанына 50 жыл / Ә. Жиреншин // Қазақ әдебиетi. - 1965. - 19 февраль.
Жиреншин, Ә. Абайдың ақын ұрпағы [Мәтін] : Ә. К. Ысқақов туралы / Ә. Жиреншин // Лениншiл жас. - 1965. - 26 декабрь.
Жиреншин, Ә. Абайдың тергелуi,сотты болуы жайында жаңа деректер [Мәтін] / Ә. Жиреншин // Қазақ әдебиетi. - 1966. - 11 февраль.
Жиреншин, Ә. Журналист жолы [Мәтін] : Ш. Тоқжiгiтов туралы / Ә. Жиреншин // Социалистік Қазақстан. - 1969. - 26 октябрь.
Жиреншин, Ә. Ұлы ақынның ұрпақтары [Мәтін] : Абайдың 125 жылдығына арналған : балалары Ақылбай, Әбдрахман, Мағауия туралы / Ә. Жиреншин // Лениншiл жас. - 1971. - 15 май.
Жиреншин, А. Жүсiпбек Аймауытов [Мәтін] / Ә. Жиреншин // Қазақстан мектебi. - 1989. - № 5. - Б. 65.
Жиреншин, Ә. Абайдың патшалық сотына тартылуы [Мәтін] : ұлы ақын Абайдың сотты болғаны туралы дерек : «Жұлдыздың» архивінен / Ә. Жиреншин // Жұлдыз. - 2000. - № 3. - Б.150-157.
***
Жиреншин (Жиренчин), А.Об историзме эпопеи "Путь Абая" [Текст] : рецензия на монографию Л. М. Ауэзовой "Исторические основы эпопеи "Путь Абая" / А. Жиреншин (Жиренчин) // Вечерняя Алма-Ата.- 1970.- 4 декабря.
Жиренчин (Жиреншин), А. Ильяс Джансугуров [Текст] : к 100-летию со дня рождения: о жизни и литературном. наследии поэта / А. Жиренчин (Жиреншин) // Новь Турксиба.- 1994.- 30 июня.
Жиренчин (Жиреншин), А. Отношение Абая к религии [Текст] : глава из научного труда Абусагита Жиренчина "Абай и его русские друзья", вышедшего в свет в 1949 году в Издательстве АН Казахской ССР/ А. Жиренчин / (Жиреншин) // Простор. - 2004. - № 11. - С. 173-175.
Жиренчин (Жиреншин), А. Абай и его русские друзья [Текст] / А. Жиренчин / (Жиреншин)// 7 дней. - 2015. - 11 июня. - С. 5.
Literature about the life and work of A. Zhirenshin
Books
Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы : Аруна, 2005. - 576 б. - Жиреншин Әбусағит: б. 220.
Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - 96 б. - Жиреншин Абусағит: б. 41-43.
Ысқақұлы, Д. Сын талқы [Мәтін] : Жиреншин Әбусағит туралы / Д. Ысқақұлы. - Алматы : Сөздік-Словарь, 2005. - 416 б.
Ысқақұлы, Д. Қазақ әдебиеттанушылары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Д. Ысқақұлы. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2013. - 496 б. - Жиреншин Әбусағит: б. 193.
Шығыс Қазақстан Облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Жиреншин Әбусағит : б. 353.
***
Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан ; Комитет информации и архивов. - Алматы : Аруна; Қазығұрт, 2010. - 528 с. - Жиреншин Абусагит: с. 194.
Articles
Сүйiншәлиев, Х. Жемiстi жолда [Мәтін] : Ә. Жиреншиннің шығармашылығы туралы / Х. Сүйіншәлиев // Социалистік Қазақстан. - 1960. - 30 январь.
Кәрiбаев, Ш. Мiнiн көрсету - құнын түсiру емес [Мәтін] : Әбусағит Жиреншин туралы / Ш. Кәрібаев // Қазақ әдебиетi. - 1960. - 1 апрель.
Әбжанов, Т. Бетiң қисық болса айнаға өкпелеме [Мәтін] : Ә. Жиреншиннің новеллалары жайында / Т. Әбжанов // Советтiк Қарағанды. - 1961. - 31 август.
Қанахин, Ө. Кiтап туралы кiтап [Мәтін] : Ә. Жиреншиннің «Қазақ кітаптары тарихынан» шығармасы жайлы / Ө. Қанахин // Қазақстан мұғалiмi. - 1973. - 23 февраль.
Абайтанушы [Мәтін] : Әбіш Жиреншин ақын мұраларын ғылыми зерттеудің негізін салушылардың бірі // Семей таңы. - 2003. - 6-12 маусым. - Б. 4, 15.
Матаев, Х. Абайтану ғылымының білгірі [Мәтін] / Х. Матаев // Абай. - 2003. - № 3. - Б. 37-41.
Асылбек, М. Библиограф [Мәтін] / М. Асылбек // Егемен Қазақстан. - 2004. - 3 наурыз. - Б. 6.
Қазбалинов, Т. Шаһарымыздың атақты географы [Мәтін] / Т. Қазбалинов // Семей таңы. - 2005. - 7 қаңтар. - Б. 13.
Тоққарин, Д. Географиялық қоғамның бағыты [Мәтін] / Д. Тоққарин // Ертіс өңірі. - 2008. - 30 сәуір. - Б. 12.
Омаров, А. Абайтанушы [Мәтін] / А. Омаров // Егемен Қазақстан. - 2013. - 11 сәуір. - Б. 5.
Көшеге шығып, көп мағлұмат алып қайтты [Мәтін] : [Семей қаласы Абай атындағы кітапхана қала көшелеріне библио-керуен ұйымдастырды : Жиреншин Әбусағит туралы] // Дидар. - 2013. - 28 қыркүйек. - Б. 8.
***
Суюншалиев, Х. Новая книга об Абае [Текст] : о творчестве А. Жиренчина / Х. Суюншалиев // Простор.- 1960.- № 1.- С.145-147.
Аяган, Б. Чем темнее ночь, тем ярче костер [Текст] : о жизни и научной деятельности крупного исследователя духовной культуры казахского народа Абусагита Жиренчина / Б. Аяган // Казахстанская правда. - 2004. - 29 января. - С. 6.
Султанбеков, М. Творческая мастерская Абиша Жиренчина [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2013. - 23 апреля. - С. 4.
Материал, вышедший после 2017 года, смотрите в электронном каталоге Восточно-Казахстанской областной библиотеке имени А.С. Пушкина http://irbis.pushkinlibrary.kz
Andrey Alekseevich Zherebnev (born 1967) is a writer.
Born in 1967 in Ust-Kamenogorsk, East Kazakhstan region. He graduated from the Opytnopol secondary School. After serving in the army in Otare, he went to Kaliningrad, Russia. Here he worked as a sailor on fishing vessels. Published in periodicals
Author of short stories, a collection of sea stories "Cool Chench" (2006), the novel "The Fire of Latin Avenue" (2015).
Awarded a diploma in the nomination for the Russian national award "Writer of the Year" 2017.
Works of A. A. Zherebnev
Жеребнев, А. А. Крутой ченч [Текст] : сборник рассказов / А.А. Жеребнев ; ред. С.А. Горбунова. - Калининград : ИП Мишуткина И.В., 2006. - 99 с.
Жеребнев, А. А. Пожар Латинского проспекта [Текст] : рыцарский роман на производственную тему в двух с лишним частях : [16+] / Андрей Жеребнев. - Калининград : Аксиос, 2015.
Ч. 1. - 2015. - 122 с.
Ч. 2. - 2015. - 122 с.
Ч. 3. - 2015. - 110 с.
Internet links
Жеребнев Андрей [Электронный ресурс] : [рассказы] / А. Жеребнев // lit-era.com : сайт. – Режим доступа : https://lit-era.com/andrei-zherebnev-u281891/stories (06.12.2017)
Жеребнев Андрей [Электронный ресурс] : [рассказы] / А. Жеребнев // ruizdat.ru : сайт. – Режим доступа : https://ruizdat.ru/alist.php?aid=2619 (06.12.2017)
Zhomartbayev Tair (real name Tailakbai, 1884-1937) was a journalist, writer, playwright, teacher, translator.
He was born in 1884 in Mukur village of Chingistau parish (now Abai district) in Semipalatinsk region (now East Kazakhstan region). T. Zhomartbayev received his primary education at the madrasa of poet Kokbai Zhanatayev, a contemporary and friend of Abai. He graduated from the Ufa madrasah "Galiya" (1911). In 1911-1915 he taught together with his wife Adygia Ormanova at the school of Zhakia Kazhi near Semipalatinsk (now Semey). In 1915-1928 he worked as a school teacher in Zaisan, Manyrak parish. In 1928-1930 , he was the director of school No. 14. Semipalatinsk (now Semey), in 1930-37 - teacher of Semipalatinsk Pedagogical College. In schools and the Kazakh pedagogical college, he taught Kazakh language and literature, mathematics, organized literary, dramatic and musical circles and made a significant contribution to the development of the performing arts in our region. Interestingly, People's Artist of the USSR, famous director Shaken Aimanov, People's Artist of the Kazakh SSR Shahan Musin are pupils of Tahir Zhomartbayev. In 1937, he was arrested on false political charges and shot. In 1956, he was acquitted posthumously.
He was engaged in journalism and literary activity: he wrote articles, feuilletons in the magazines "Aykap", "Zhana mektep" ("New School") and the newspapers "Kazak" ("Kazakh"), "Alash". The author of the novel "Kyz Korelik" ("Looks" or "Let's look at the girl" (1912) is one of the very first works of emerging Kazakh fiction, in which topical problems of life and everyday life of the working people are raised, a collection of poems "Balalarga zhemis" ("Gift to children" (1912). The collection "Balalarga zhemis" ("Gift to children") is of a textbook nature. It includes poems written by Zhomartbayev under the influence of the best works of Krylov, L. Tolstoy, Abai, who affirmed humanism, the ideas of enlightenment, the desire for knowledge. The collection included poems "A well-mannered boy", "Instruction to children", "The Sadness of an orphan", "Good Friends" and others. One of the poems is a free translation of the work of K. D. Ushinsky ("Invitation to school"). The collection includes several stories by L. N. Tolstoy, as well as poems written in the key of the great predecessors of Tair - Abai and Altynsarin (some of T. Zhomartbayev's works were republished in 1982, included in the collection "Kazakh poetry of the early twentieth century").
T. Zhomartbayev is the author of the poems "Zaisan", "Chingistau", "Native language", "Who is he?" (about V. I. Lenin), etc.; plays "Sary suyek kuda" ("Matchmaker of the red bone"), "Wasps ma, Kazakh, omirin?" ("Here is your life, Kazakh?"), which were staged on the stages of theaters in Semipalatinsk (now Semey) and Zaisan.
Books
Жомартбаев, Т. Жемiс [Мәтін] : (өлеңдер) / Т. Жомартбаев. – Алматы : Жалын, 1985. - 30 б.
Publications in periodicals and collections
Жомартбаев, Т. Балаларға насихат. Жалқау бала. [Мәтін] : [Т. Жомартбаевтың 1912 жылы Семейде Ярдам баспасынан шыққан "Балаларға жеміс" атты өлең- жырларынан алынған] / Т. Жомартбаев // XX ғасырбасындағы қазақ ақындары / ред. Ә. Дербісәлин. - Алматы : Ғылым, 1982. - Б. 87-92.
Жомартбаев, Т. Қыз көрелік [Мәтін] : [Т. Жомартбаевтың 1912 жылы Семейде Ярдам баспасынан шыққан "Балаларға жеміс" атты өлең- жырларынан алынған] / Т. Жомартбаев // XX ғасырбасындағы қазақ ақындары / ред. Ә. Дербісәлин. - Алматы : Ғылым, 1982. - Б. 92-115.
Жомартбаев, Т. [Өлеңдер] [Мәтін] / Т. Жомартбаев // Жиырмасыншы ғасыр басындағы әдебиет : хрестоматия. - Алматы : Білім, 1994. - Б. 93-94.
Жомартбаев, Т. Қыз көрелік [Мәтін] / Т. Жомартбаев // Жиырмасыншы ғасыр басындағы әдебиет [Мәтін] : хрестоматия. - Алматы : Білім, 1994. - Б. 94-114.
Жомартбаев, Т. Туған жердi сағыну [Мәтін] : өлең / Т. Жомартбаев // Қазақ әдебиетi. - 1996. - 23 қаңтар. - Б. 12-13.
Жомартбаев, Т. Балаларға жеміс [Мәтін] / Т. Жомартбаев // Абайдың ақын шәкірттері / Республикалық Абай қоры ; алғы сөзін жазып, баспаға әзірлеген Қ. Мұхамедханұлы . - 4-ші кітап. - Алматы : Дәуір, 1997. - Б. 25-44.
Жомартбаев, Т. Өлеңдер [Мәтін] / Т. Жомартбаев // Абайдың ақын шәкірттері / Республикалық Абай қоры ; алғы сөзін жазып, баспаға әзірлеген Қ. Мұхамедханұлы . - 4-ші кітап. - Алматы : Дәуір, 1997. - Б. 45-61; Б. 90-91.
Жомартбаев, Т. Қыз көрелік [Мәтін] : роман / Т. Жомартбаев // Абайдың ақын шәкірттері / Республикалық Абай қоры ; алғы сөзін жазып, баспаға әзірлеген Қ. Мұхамедханұлы . - 4-ші кітап. - Алматы : Дәуір, 1997. - Б. 62-88.
Жомартбаев, Т. Абай қандай [Мәтін] / Т. Жомартбаев // Абай. - 2003. - № 3. - Б. 85-87.
Жомартбаев, Т. Қыз көрелік [Мәтін] : роман / Т. Жомартбаев // Дулатов, М. Бақытсыз Жамал / М. Дулатов. - Алматы : Жазушы, 2009. - 320 б. - (Қазақтың 100 романы).
Literature about Zhomartbayev.
Books
Кенжебаев, Б. XX ғасыр басындағы қазақ әдебиеті [Мәтін] : жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық / Б. Кенжебаев. - Алматы : Мектеп, 1976. - 266 б. - Ағартушы демократ ақын-жазушылар Спандияр Көбеев, Бекет Өтетілеуов, Тайыр Жомартбаев, Әкірам Ғалиев: б. 153-178.
Ғасыр басында [Мәтін] : [әдебиет саласына XX ғасырбасында келген білімді мәдени қайраткер, тәжірибелі ұстаз Т. Жомартбаевтың өмірі мен қызметі жайында] // XX ғасыр басындағы қазақ ақын жазушылары / ред. Ә. Дербісәлин. - Алматы : Ғылым, 1982. - Б. 41-45.
Жомартбаев, Т. Балаларға насихат. Жалқау бала. [Мәтін] : [Т. Жомартбаевтың 1912 жылы Семейде Ярдам баспасынан шыққан "Балаларға жеміс" атты өлең- жырларынан алынған] / Т. Жомартбаев // XX ғасырбасындағы қазақ ақындары. - Алматы., 1982.
Жиырмасыншы ғасыр басындағы әдебиет [Мәтін] : хрестоматия. - Алматы : Білім, 1994. - Тайыр Жомартбаев (1884-1937): б. 92-93.
Абайдың ақын шәкірттері [Мәтін] / Республикалық Абай қоры ; алғы сөзін жазып, баспаға әзірлеген Қ. Мұхамедханұлы . - Алматы : Дәуір, 1993-1997. - 239 б.
4-ші кітап. - Алматы : Дәуір, 1997. - 240 б. - Тайыр Жомартбайұлы: б. 7-23.
Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш. - Семей : Талант, 2005. - Тайыр Жомартбаев: б. 33-34.
Мұхамедханов, Қ. Көп томдық шығармалар жинағы [Мәтін] / Қ. Мұхамедханов. - Алматы : Алаш : Ел-Шежіре, 2005 - 2012.
Т. 4 : Абай мұрагерлері. Естеліктер. [Мәтін]. - Алаш, 2005. - Тайыр Жомартбаев (1884-1937): б. 160-174.
Қабышев, Т. Б. XX ғасыр басындағы ағартушылық ағым және Тайыр Жомартбаев шығармашылығы [Мәтін] : филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты / Т. Б. Қабышев. - Алматы, 2005. - 26 б.
Қазақтың тәлімдік ойлар антологиясы [Мәтін] : 10 томдық. - Алматы : Сөздік - Cловарь, 2009-2010.
Т. 6 : Ұлттық тәлім-тәрбиелік ғылымдардың дамып, қалыптасу тарихынан : 1920-2000 жылдар. - Алматы : Сөздік - Cловарь, 2009. - 400 б. - Түсініктемелер: 375-388 б. - Тайыр Жомартбаев (1884-1937): б. 48-50.
Шығыс Қазақстан Облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Жомартбаев Тайыр: б. 354.
***
Калижанов, У. Жомартбаев Таир [Текст] / У. Калижанов // Казахская ССР: 4-хтомная краткая энциклопедия. Т.4. - Алма-Ата, 1991. - С. 244.
Гайнуллина, Ф.А. Литература Семипалатинского Прииртышья[Текст]: учебное пособие. - Семипалатинск, 2002. -Таир Жомартбаев: с. 39-43.
Писатели Семипалатинского региона[Текст]: био-библиографический указатель / сост. Мальцева О. - Семипалатинск: Талант, 2006. -Таир Жомартбаев: с.24.
Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник. - Алматы : Аруна : Қазығұрт, 2010. - Жомартбаев Таир: с. 195-196.
История Восточного Казахстана с начала XX века до современности [Текст] : хрестоматия для 9 класса общеобразовательных школ ВКО / сост. Д. И. Бралинова [и др.]. - Семей : Тенгри, 2013. - 452 с. - Гайнуллина, Ф. Таир Жомартбаев (1884-1937): с. 418-420.
Articles
Бердин, Е. Тайыр Жомартбаев [Мәтін] : естелiк / Е. Бердин // Жұлдыз. - 1963. - № 10. - Б. 152-153.
Жиреншин, Ә. Тайыр Жомартбаев [Мәтін] : [педагог, жазушы] / Ә. Жиреншин // Қазақстан мұғалiмi. - 1964. - 20 ақпан.
Мұхаметханов, Қ. Ақын, жазушы, педагог [Мәтін] : [педагог-жазушы Т. Жомартбаев туралы] / Қ. Мұхамедханов // Қазақ әдебиетi. - 1996. - 23 қаңтар. - Б. 12-13.
Құлбарақов, С. "Қыз көрелік" - қазақ прозасының қарлығашы [Мәтін] / С. Құлбарақов // Абай. - 2002. - №1.- Б.54 – 56.
Жомартбаев, Т. Абай қандай [Мәтін] / Т. Жомартбаев // Абай. - 2003. - №3.- Б.1
Қабышев, Т. Абайдың поэзия дәстүрін дамытушы [Мәтін] / Т. Қабышев // Семей таңы. - 2004. - 26 қараша.- Б. 4
Қабышев, Т. Т.Жомартбаев өмірбаянына қатысты тың деректер. [Мәтін] / Т. Қабышев // Ұлт тағылымы. - 2004. - №2.- Б.178-183
Әбдешев, М. "Осы ма, қазақ, өмiрiң?" [Мәтiн] : Тайыр Жомартбаевтың өмiрi мен шығармашылығы / М. Әбдешев // Айқын. - 2006. - 7 қараша. - Б. 6.
Әбдешев, М. Ұлт жанашырының талайым тағдыры [Мәтін] / М. Әбдешев // Құқықтық Қазақстан. - 2007. - 30 мамыр. - Б. 2. - 20 ғасыр басындағы әдебиетке өзiндiк үлес қосқан, ақын-жазушы, педагог-ағартушы Т. Жомартбаев туралы.
Қабышев, Т. Тайыр Жомартбаев [Мәтiн] / Т. Қабышев // Шәкәрiм. - 2009. - № 1. - Б. 100-105. - Ақын, жазушы Т. Жомартбаевтың туғанына 125 жыл толуына орай.
Қабышев, Т. Тайыр Жомартбаев [Мәтін] / Т. Қабышев // Шәкәрім. - 2009. - № 1. - Б. 100-105.
Зұлхаров, Ғ. Қазағым-қандасымда еркелеттім [Мәтін] : [жазушы Т. Жомартбаевтың шығармашылығы туралы] / Ғ. Зұлхаров // Ертіс өңірі. - 2010. - 24 наурыз. - Б. 12-13.
Зұлқаров Ғ. "Қазағым - қандасымды еркелеттiм" [Мәтін] / Ғ. Зұлқаров // Түркiстан. - 2012. - 22 қараша. - Б. 6. - Тайыр Жомартбаевтың шығармашылығы туралы.
Қабышев, Т. Тайыр Жомартбаев [Мәтін] / Т. Қабышев // Абай. - 2017. - №3.- Б.64 – 70.
***
Мухамедханов, К. Педагог , просветитель, поэт [Текст] / К. Мухамедханов // Иртыш. - 1984. - 22 декабря. - О жизни и деятельности Таира Жомартбаева, годах его учебы в медресе "Галия".
Шевченко, В. Колыбель казахской интеллигенции [Текст] / В. Шевченко // Казахстанская правда. - 2003. - 20 июня. - С. 6. - О Таире Жомартбаеве.
Перцева, Н.Учить не уставая [Текст] / Н. Перцева // Наше дело. - 2016. - 28 июля. - С. 6.
About the novel Zhomartbayeva T. «Kyz korelik»
Құлбарақов, С. "Қыз көрелiк" - қазақ прозасының қарлығашы [Мәтiн] : Т. Жомартбаевтың "Қыз көрелiк" атты шығармасы жайлы / С. Құлбарақов // Абай. - 2002. - № 1. - Б. 54-56.
Ергөбек, Қ. Арыстар мен ағыстар [Мәтiн] / Қ. Ергөбек. - Астана: Таным, 2003. - Жаңа жанр бастауы: Әйел теңсiздiгi туралы "Қамар сұлу", "Қалың мал", "Қыз көрелiк" романдары туралы: б. 174-181.
Бисенғали, З. Қыз көрелiк [Мәтін] / З. Бисенғали // Нұрғали Р. Жетi томдық шығармалар жинағы. - Астана : Фолиант, 2005. - Т. 6. – Б. 334-342. - Тайыр Жомартбаевтың романы жайлы.
Бисенғали З. Қазақ филологиясы [Мәтін] : егiз негiз. Ғылыми мақалалар жинағы / З. Бисенғали, Ж. Манкеева. - Алматы, 2010. - "Қыз көрелiк" романындағы жаңа идеялар үндестiгi: б. 26-37.
Зұлхаров, Ғ. Қазағым - қандасымды еркелеттім [Мәтін] : алғашқы қазақ романдарының бірі - "Қыз көреліктің" жарық көргеніне 100 жыл. / Ғ. Зұлхаров // Семей таңы. - 2013. - 15 қаңтар. - Б. 6.
***
Елеукенов, Ш. От фольклора до романа-эпопеи [Текст] : идейно-эстетическое и жанровое своеобразие казахского романа / Ш. Елеукенов. - Алматы : Жазушы, 1987. - На подступах к роману социалистического реализма : о романе Таира Жомартбаева «Смотрины»: с. 117-135.
Елеукенов, Ш. От фольклора до романа-эпопеи [Текст] : идейно-эстетическое и жанровое своеобразие казахского романа / Ш. Елеукенов. - Алматы : Жазушы, 1987. - Рождение казахского эпоса нового времени : исследование становления жанра романа в каз. лит. на примере произведений Т. Жомартбаева, С. Кубеева, С. Торайгырова, Б. Майлина: с. 96-116.
Материал, вышедший после 2018 года, смотрите в электронном каталоге Восточно-Казахстанской областной библиотеке имени А.С. Пушкина http://irbis.pushkinlibrary.kz